* This text may have compatibility problems with Mac browsers.
كيزلى معبد
Gizli Mabet
"Secret Temple"
(by
Ömer Seyfettin)
كچن كون توقادليانده سرمد بكا كنج بر فرنك تقديم ايتدى. صوربوندن آرقاداشمش! قومرال، چينى ماوى كوزلو، كوزه ل، نارين، نازك بر چوجوق! آزغين بر "شرق" مفتونى! ايلك لافى بو اولدى:
- عزيزم، سز كنديكزى بيلميورسكز. آوروپايى بر شى ظن ايدهرك كندى كوزهللكلريكزى كورهميور، كندى اسرارلريكزى ياشاميورسكز...
بردنبره حقلى مى، حقسز مى اولديغنى كسديره مديكم بو توبيخه كولومسه دم:
- ياشاماديغمزى، كوره مديكمزى نه بيليورسكز؟..
- بونى كوزمله كوردم، دييه جوشدى. اوچ كيجه در سرمدك أونده يم. هرشى آلافرانغه: يمك صالونى، ياتاق اوداسى، قاريسنك، قارده شلرينك كيينيشلرى، حركتلرى، حتى ذهنيتلرى، تلقيلرى بيله هپ آوروپاكارى! آه نره ده لوتينك توركياسى؟..
- لوتينك توركياسى قارشى طرفده! ديدم.
- أوت اويله سويليورلر. فقط ايچنه كيريلمه ز بر عالم! يازق كه سز بو پيتورهسك عالمى سوميورسكز!..
- سوه نلريمز ده وار... ديدم.
- أوت... ديه مبالغه لى بر تهالكله باشمى صاللادم.
"ثابت فكر" لرينك حدودينى آشامايان فرنكلر نه معصومدرلر! بو كنج آوروپالى ده بونلردن بريدى. توركيايه داءر قونوشمغه باشلادق. ادعا ايديوردى كه بز كنديمزى طانمييورز؛ أك كوزه ل، أك زنكين، أك بديع سوقاقلريمزه پيس ديورز؛ آرتق كوزلكدن محروم آوروپا بنالرينه، معظم جاده لره، طبيعتى ءولدوره ن هندسه چيركينلكلرينه قيمت ويريورز... روملره حدتى غرض درجه سنى كچيوردى. بك اوغلندن اويله نفرت ايتمشدى كه: "به ايكرنج غرب قاريقاتورى، ياربى!" ديركن عادتا صارارارق تيكسينيوردى. قافاسى لوتينك مخيلاتيله دوليدى. بزم سفات، وحشت، جهالت ديديكمز پريشانلقلريمزه او "خارقه!" ديور، بو نهايتسز مزبله لر، بايقوشلو ويرانه لر قارشيسنده ناصل اولوب ده بديعى بر هيجان دويماديغمزه شاشوب قالييوردى. نهايت كنديسنك، آوروپاليلاشمامش بر تورك أوينه كوتورولمسنى بندن رجا ايتدى. عقلمه بردنبره قارا كومروكده اوطوران اختيار سوتآنه م كلدى. بو غايت صوفى و غايت ستؤيك، غايت محافظه كار بر قاديندر، كندندن بويوك اسكى عرب حالايقجيغيله اوطورور، قوجاسندن قلان اوفاجق بر ايرادله راحت راحت كچينير.
- اويله ايسه سزى هيچ آوروپاليلاشمامش اختيار بر دولك أوينه كوتورهيم! ديدم.
- نه وقت؟..
- بو كون، حتى ايسترسه كز شيمدى.
- ممكن، يالكز باشكزه بر فس آلاجغز، ديدم.
بويله آنسزين كيتمك، آلاتورقا أوده تكليفلره، تكلفلره ميدان براقماياجق، طبيعتى، پيتوره سكى، بو شرق مفتونى فرنكه اولديغى كبى كوستره جكدى. سرمد زواللينك سوينجنه كولمكدن قاتيليوردى. اوكا vوداع ايتدك، بر آرابايه آتلادق. بايزيده ايندك. فرنكجكه بر دكاندن جكر كبى قيپقيرمزى بر فس آلدق. قاليبلاتدق. تراموايه بينمك ايستمدى.
- بورادن آشاغى هپ تورك محله سى مى؟ ديدى.
- او حالده رجا ايده رم، يايان كيدهلم.
يانغين يرلرندن يورودك. سيسلي بر هوا، بولودلو، قاراكلق بر سما خراب أولرك، تنها ويرانه لرك سكوننه صانكى آجى بر حزن قاريشدييوردى. يولده اوكا تعليمات ويردم. سوت آننه مه كنديسى ايچون چركس دييه جكدم.
واقعا او خوروزدن قاچان بر قادين دكلدى. فقط بلكه بر خريستيانك ياننه چيقمق ايسته مزدى. بو بسيط آنتريقه كنج فرنكك مخيله سنى داها بتر آله وله نديردى. بر طرفه چارپيلمش سياه، چوروك تحتا أولر، ييقق دوارلر، سوكوك چاتيلر قارشيسنده دورويور، "اوخ، نه منظره، نه منظره!" دييه بر تورلو آيريلاميوردى. ايكى ساعتده أوه كله بيلدك. بو اوچ قاتلى، اخشاب، براز ويرانجه بر بنادر. قاپىيى چالدم. اختيار عرب آچدى.
- سوت آننم يوق مى؟، ديه صوردم.
- قومشوده. بىيورڭبىيورڭ.
- هايدى، قارانفيل دادى، كيت قوش، بنم كلديكمى سويله. يانمده ده بر مسافرم وار. بو كيجه سزده قالاجغز، ديدم.
ايچرى كيردك. تميز فقط قاراكلق طاشلقدن كچه رك قوجا بر مرديوندن چيقدق. مسافر اوداسنه كنج فرنك باييلدى. يرده كوزل بر عجم خاليسى ياييليدى. ديوارلر -مرحوم خطاط سوت بابامك يادكار براقديغى - لوحه لرله سوسله نمشدى. ياصديقلرينه فس رنكى پرده لرك دوشديكى سديرلر قيرمزى وه لانسالرله أورتوليدى. قارشى قارشىيه اوطوردق. قافه سلره حيران اولدى.
"عادتا كنديمى بر رؤيانك ايچنده صانيورم!" ديدى. سوت آننه م كلنجه بنم كبى ألنى اوپدى. آرا صيرا bباشنده كى فسى اونوتويور؛ غير إختيارى ره وه رانس حركتلرى اظهار ايديوردى. سوت آننه م بونك پك فرقنه وارمادى آما:
- قونوشديغكز لاف چركسجه يه بكزه ميور، ديدى.
بن:
- آننه جكم، بو سنك بيلديكك چركسجه دكل، هجرتدن صوكرا چيقمش، روسجه ايله چيچنجه ايله قاريشيق يكى بر چركسجه! دييه قانديردم.
سوزده بو چركس مسافر، حجه كيتمك ايچون استانبوله كلمشدى. سوت آننه م حج وقتى اولماديغنى خاطرلاتنجه اوكا ده بر قولپ بولدم. مقصدى داها اول داورانوب استانبولده براز توركجه اوكرنمكدى.
- آه بو ياشده حاجى اولمق، نه موطلو، نه موطلو، داريسى سنك باشكه!.. ديوردى.
فرنك، آغزمزدن چيقان بو كلمه يى بردنبره طانييور، آشنالغنى كوسترمك فكريله كندى شيوه سيله تكرارليوردى:
سوت آننه م بو چركسله حجه برابر كيتمه مى طوتدوردى. حاصلى يمك زماننه قادار هپ حجدن، خوجادن فلان بحث ايتدك. بن سوت آننه مك نصيحتلرينى چيتير چيتير هپ چركسجه يه ترجمه ايتدم. صوفرايا اوطورونجه فرنك بتون بتون بديعى هيجاننك ايچنده غشى اولدى. يالكز يابانجى مسافرلره چيقان كوموش سينى، زواللىيى ده لى ايده جكدى. چاتالى براقيور، سوت آننه م كبى اليله يمكه چاليشيوردى. بن واز كچيردم. ألل ه يمك يالكز اختيار قادينلره مخصوص اولديغنى سويلدم. دنيانك اك راحت وضعيتى باغداش قورمق اولديغنى ادعايه باشلاركن صوفرادن قالقدق. قهوه لريمزى ايچدك. سوت بابامك كتبخانهسنده يادكار كبى دوران اسكى يازما كتابلرى مسافريمه كوستردم. نقشلره، جلدلره، مينياتورلره حيران قالدى. اويقو زمانى كلنجه، اونى قارانفيلله برابر اك اوست قاته چيقاردق. ياتاغنى باغچه اوستندهكى اودايه ياپمشلردى. آياق يولنى فالان كوستردم. "بون سوار" ديدم. بن ده اورتا قاتدهكى اودايه چكيلدم. كيجه فورطنه چيقدى. شدتلى بر ياغمور ياغدى. صباحلين غايت كوزه ل بر هوا آچيلمشدى. فرنكى اويانمش، كيينمش بولدم. ياتاغك ايچنه اوطورمش، بر شيلر يازييوردى.
- بونژور...
- نه يازييورسكز؟..
- او قادار متحسس مى اولديكز؟..
- تعريف ايده مم، سزه تعريف ايده مم!..
آشاغى ايندك، صباح قهوه لريمزى ايچدك. سوت آننه مك اللرينى اوپدك. بو فرنكى، داها بتر شرق پيتوره سكنك ايچنه باطيرمق ايچون يايان اولاراق فاتحه كوتوردم. جامعك قارشيسنده كى قهوه يه اوطوردق. برر ناركيلا ايصمارلادم. طيشارى ءوفله مه سين ديه اولا اهميتله ايچمك عمليه سنى اوكره تدم. كيفلريمز كلمه يه باشلايوردى. زواللىيى ينه آزيتديرمق، جوشديرمق ايچون:
- عزيزم، شو قارشيكده كى معبده باق، ديدم. نه لطافت، نه مهابت دكلمى؟
فرنك كولومسه دى، او قادار متهيج كورونمه دى. داها دون ييقيق چشمه لرك، eاكرلمش دوارلرك حضورنده دهلى كبى چيرپينان بو آدامك قيدسزلغى توحافمه كيتدى. صوردم:
- بو آبده يى بكنمديكز مى، يوقسه؟
- بو، بو معبد هيچ... ديه ماوى كوزلرينى كوچولته رك تكرار كولومسه دى.
- به ديمك هيچ؟ بو استانبولك اك معظم بر آبده سيدر...
- به ديمك؟..