* To see the English meaning of a word/phrase, drag the mouse over that word/phrase as it appears on the page.


Deli
"Mad"
(by Refik Halit Karay)

Bu  eser  hakkında:  "İnkılabımızı  hicvetmiyortebarüz ettiriyor."  diyenlütfunun  minnettarı  olduğum  Atatürk'tür Refik Halit Karay

***
Fantezi  Piyes1  Perde 

ŞAHISLAR 
Maruf Bey    -   62  yaşında
Yakup Tekin Bey  (ahbap)    -   55  yaşında
Vacit Bey  (damat)    -   45  yaşında
Ayten  (kız torun)    -   19  yaşında
Özdemir  (erkek torun)    -   17  yaşında
Şebnur  (kalfa)    -   55  yaşında
Doktor    -   41  yaşında
erkek  ve  kadın  birkaç  misafir 

(vaka  1930  senesinde  İstanbul'da  geçer

SAHNE 
sağsol  ve  orta  kapıları  olan  bir  zengin  evi  salonu 

***
I.  MECLİS
(Vacit Bey  - Doktor  - Şebnur

        (sağ  taraftaki  kapıdan  sahneye  girerler) 

        Doktor -  ÂlâMükemmelŞaşılacak  şey

        Vacit Bey -  DesenizeDoktor Beyefendiâdeta  bir  mucize

        Doktor -  Fen  sahasında  bir  mucize...  Kayınpeder Beyefendi'nin  başından geçen  pek  "rarbir  "ka"dır.  İstatistikleri  tetkik ettimmesela  Fransa'da  Doktor Blanş'ın  meşhur  sıhhat yurdunda  672  hasta  üzerinde  ancak  bir  kişi  bu suretle  tamamen  şifa bulmuşturİngiltere'de... 

        Vacit Bey -  (sözünü keserek)  Demek kiKayınpeder'i  artık  bütün  şuuruna  malik  addedebiliriz

        Doktor -  Şüphe mi varUzun  bir  şuursuzluk  devrinden  sonra  şimdi  bütün  akli melekelerine  sahiptirHastalık  ne zaman  başlamıştı

        Şebnur -  (atılarak)  Hani ya  Doktor BeyHürriyet  ilan edilmişti...  Kaç  sene  oldu  bilmem  ki...  (Vacit Bey'e  dönerek)  Daha  o  zaman  Ayten  bile  doğmamıştı, değil miBeyefendi

        Vacit Bey -  ŞebnurSen  dur  da  ben  anlatayımbize  meydan bırak(Doktor'a)  Meşrutiyet'in İlanı'ndan  tam  iki  gün  evveldi...  Demek kiyirmi bir  sene  oluyorO  sabah  Kayınvalide  merhum  koşarak  odama  geldi:  "Bey'e  bir şeylerbir hâller oldukonuşmuyorsözüme  cevap vermiyorgözlerini  duvardaki  'Ya Erhamü'r Râhiminlevhasına  dikmişput gibi  duruyor."  dedi

        Şebnur -  O gün bugün  dünyadan  habersiz... 

        Vacit Bey -  Gerçekten  öyle...  Yemek  verirsen  yerbalkona  çıkarırsak  çıkardışarıda  kıyamet kopsa  aldırmazsormaz... 

        Şebnur -  Sanki  kıyamet kopmadı  mıydıNeydi  o  HürriyetlerHareket Orduları... 

        Vacit Bey -  Balkan MuharebesiDünya Harbiişgal senelerinihayet  Millî Zafer... 

        Doktor -  Yirmi bir  senelik  dünya  olaylarından  şimdi  hiç  malumatı  yokZavallı  adam

        Şebnur -  O  zavallı  değilzavallı  olan  biz...  Onları  gördük  de  ne  olduk  ki... 

        Vacit Bey -  (Şebnur'un  sözüne  aldırmayarak  ve  aynı zamanda  konuşarak)  Dünyadan  bihaberefendimkülliyen  bihaberDün akşam  birdenbire  Şebnur'a  "Vacit'i  çağırsana...  Epeyi  zamandır  gördüğüm  yok."  demişYanına  girdim,  "NasılsınızPeder Beyefendi?"  diye  hatırını sordumbiraz  ürker  gibi  etrafına bakındısonra  "Padişahımızın  sayesinde  afiyetteyim!"  demesin  miAnlaşılan  kendisini  hâlâ  Sultan Hamit  devrinde  sanıyor

        Şebnur -  (mırıldanarak)  Keşke  öyle  olsaydı... 

        Vacit Bey -  Zavallı  bilmiyor  ki  o  zulüm  günleri  geçtiMemleketin  bugün  vasıl olduğu  terakkimedeniyetirfan... 

        Doktor -  (sözünü keserek)  Her ne isehastamızı  idare etmek  lazım...  Yirmi  senelik  vukuattan  birdenbire  haberdar olmamalıAzar azaryedire yedire  anlatınızFazla  heyecandan  sakınınız(birden  hatırlayarak)  Peki  ama  eşininkızının  vefatını  kendisine  nasıl  duyurdunuzKocaman  torunları  olduğunu  görünce  ne  yaptı

        Şebnur -  "Onlar  gittiişte  sana  yadigârları..."  dedik

        Vacit Bey -  Henüz  şaşkınlığı  geçmemiş...  Ağlar  gibi  yüzü buruştusonra  gülümsediçocuklara  sarıldıöptüadlarını  sordu

        Doktor -  Demin  söyledim  ya...  Fazla  heyecandan  sakınınızİki  saat  sonra  tekrar  geleceğim

        (hep birden  orta  kapıdan  çıkarlarsahne  bir müddet  boş  kalır) 

***
II.  MECLİS
(Maruf Bey  - Ayten

        Maruf Bey -  (başını  sağdaki  kapıdan  yavaşçacıkürkek ürkek  uzatırbakınırsonra  iki  elini  uzatırbirbirine vurur)  ŞebnurŞebnur(cevap  yok)  ŞebnurŞebnur

        Ayten -  (soldaki  kapıdan  girer)  Bonjur  Büyükbaba

        Maruf Bey -  Maşaallah  benim  hanım kızımŞebnur'u  çağırıyordum  da... 

        Ayten -  Bir şey  mi  isteyeceksinizBen  yapayım

        Maruf Bey -  Bir  sade kahve  söyleyecektim... 

        Ayten -  YooBüyükbabaBen  size  sade kahve  tavsiye edemem

        Maruf Bey -  O  da  neden  yavrum

        Ayten -  Bilirsiniz  kikahvenin  bileşiminde  kafein  vardırkafein  uyarıcıdırkalp  üzerinde  etkilidiryaşlılara  zarar veriratardamarları  kastığı  gibi  sinirleri  de  yorar

        Maruf Bey -  Pekiiçmem...  (biraz  daha  içeri girer  ve  yavaş yavaş  salona  alışıryerleşir)  Sen  bunları  tifodan  yattığın  zaman    öğrendin

        Ayten -  Ben  tifoya  tutulmadım  ki... 

        Maruf Bey -  YaSaçların  yeni  uzuyor  da  ben  tifoya  tutulmuşsun  sandım

        Ayten -  Hayırsaç kesmek  şimdi  modadırBugünkü  beşeriyet  kadınla  erkeğin  arasındabaştan  taşkın  bir  ayırıcı  özellik  istemiyor

        Maruf Bey -  Acayip...  Erkekler  de  kadınlara  benzemek  için  öyle  taşkın  ayırıcı  özellikleri  yok  mu  ediyorlar

        Ayten -  Oo...  Büyükbaba

        Maruf Bey -  Yani  sakallarını  bıyıklarını  kaldırıyorlar 

        Ayten -  ElbetteBugün  erkekler  sakallı  bıyıklı  değildirlerBabama  bakmadınız 

        Maruf Bey -  Baban  zaten  biraz  köseydiBen  yaşlandıkça  köseliği  artmış  sandım

        Ayten -  Pekiahbaplarımızdan  Yakup Tekin Bey'e  ne  buyurursunuzVaktiyle  top sakallıpala bıyıklıymışşimdi  yüzünde  tüy tüs  yok

        Maruf Bey -  Yakup Tekin Bey  mi

        Ayten -  EvetSizin  vaktiyle  pek  iyi  ahbabınızmış... 

        Maruf Bey -  Bilemedim(düşünerek)  Benim  bildiğim  bir  Yakup Efendi  vardıHoca Yakup Efendikitabîi  Hazreti  Şehriyari...  Tefsir-i Şerif  okuturduulemadan...  Ben  ona  Farsça  talim ederMevlana'yı  tercüme ederdimo  da  bana  Kadıi Beyzavi'yi... 

        Ayten -  (keserek)  Ben  bu  otör'leri  tanımıyorumFakat  Yakup Tekin Bey  o  ise  şimdi  Batı  yazarlarına  meraklıdırEvvelki gece  Dârülbedayi  bir  piyesini  oynadı:  "İki Tavuk, Bir Horoz".  Halk  gülmekten katıldı

        Maruf Bey -  (hayretle)  Hoca Yakupşimdi  Orta Oyunu  koluna    girdiKavuklu'ya    çıkıyorVah! Vah! 

        Ayten -  (anlamayarak)  Ne  dedinizDili  Koruma  Encümeni'ne  aza  tayin edildiKadınları  Dansa  Alıştırma  Derneği  ve  Gebe  Kadınlar  Cemiyeti  Reisi'dir

        Maruf Bey -  (kendi kendisine  tekrar eder)  Kadınları  Dansa  Alıştırma  Derneği...  Gebe  Kadınlar  Cemiyeti... 

        Ayten -  Evet!...  Pol Valeri  üzerine  verdiği  konferanslar  büyük  sükse yaptı

        Maruf Bey -  Ben  de  o  Valeri  dediğin  herifi  tanımıyorumSakın  Padişah'ın  hususi  ressamı  Zonaro  olmasın

        Ayten -  Ben  ressamlardan  Çallı İbrahim'i  severim

        Maruf Bey -  Böyle  pehlivan  isimli  ressam  da  hiç  işitmemiştimHalil Paşa'yı  bilirimKuzguncuk'ta  oturur(duvarı  göstererek)  Şuradabu  sakalsız  yakışıklı  İngiliz'in  resmi  yerinde  bir  tablosu  asılıydı... 

        Ayten -  Gazi'nin  resminden  mi  bahsediyorsunuz

        Maruf Bey -  Hangi  gazi

        Ayten -  Büyük Gazi...  Gazi PaşaYunanlılar'ı... 

        Maruf Bey -  (sözünü keserek) HaYunan Muharebesi'ndeki  Gazi Ethem Paşa  Kabil değil(resme  bakarak)  O  kocaşanlı  asker  de  heybetli  sakalını  böyle  kesip attı 

        Ayten -  (isimdeki  yanlışlığa  dikkat etmeyerek)  Ben  Gazi'nin  sakallı  zamanını  bilmem

        Maruf Bey -  (hayretle)  Ben  de  bıyıklı  zamanına  yetişmedim(tavrını  değiştirerek) Seni gidi  alaycı  seni...  (çenesini  okşar)  Hele  şu  Hanım Sultan'a  bakınız...  Büyükbabası'yla  nasıl  da  şakalaşıyor

        Ayten -  ŞakaAlayHiç  âdetim  değilBen  fenhakikatciddiyet  adamıyım

        Maruf Bey -  Hay  haspa  hayİşitenin  inanacağı  gelir(alay  manasına)  Kuzum  kızımsormak ayıp olmasın  ama  sen  Mülkiye Mektebi'nde  mi  tahsil ettin

        Ayten -  (gayet  ciddi)  Hayırbenim  hükûmet  memuriyetlerinde  gözüm yokDârülfünun  Fen Fakültesi'ne  devam ediyorumGelecek sene  kimyager  çıkacağım

        Maruf Bey -  (hep  alay  zannederek)  Maşaallahmaşaallah...  Fakat  sen  kimyayısimyayı  bırak  da  yemek  pişirmektentatlı  yapmaktanşurup  kaynatmaktan  bahset...  Bahsin  daha  tatlısına  geçelimYani  kılıçlı    istersinyoksa  (türkü okuyarak:)  "kâtip uykudan uyanmış gözleri mahmur!". 

***
III.  MECLİS
(Maruf Bey  - Ayten  - Şebnur

        Şebnur -  Ohçok şükürBüyükbabatorun  muhabbetteler...  (Ayten'e  dönerek)  HayavrumKaya Turgut  geldiseni  ecza odanda  bekliyor

        Ayten -  Tamambugün  tecrübelerimiz  var...  Haydi  laboratuvara

        Maruf Bey -  Kaya Turgut  da  kim

        Ayten -  Sınıf arkadaşım...  Dârülmesai'de  de  beraber  çalışırızşimdilik  bana  müsaade  BüyükbabaBiraz  daha  iyileşiniz  de  tecrübelerimizde  hazır bulunursunuz(çıkar) 

***
IV.  MECLİS
(Maruf Bey  - Şebnur

        Maruf Bey -  Kuzum  Şebnurbu  kız  çılgın 

        Şebnur -  Ne  diyorsunuzBüyük Beyefendionun  akıllılığına  dünya  hayran...  Görsenizaşağıdaki  ince  kileri  larabotor  mudiyorlarnedirecza odası  yaptılarKaya Turgut'la  içeriye  kapanırlarbir şeyler  kaynatırlarbir şeyler  yakarlarallı  yeşilli  dumanlar  çıkarSonra  önlerinde  bir  fırın  var... 

        Maruf Bey -  (keserek)  Fırına  da  bir şey  veriyorlar 

        Şebnur -  (safiyane)  Bilmem  ki...  Beni  her zaman  içeriye almıyorlarzaten  alsalar  da  kim  girerKükürt  kokusundan  burnumun direği kırılıyor

        Maruf Bey -  PekiŞebnurAyten  böyle  kimyager  olacakneydi  oğlanın  adıhatırımda kalmıyor... 

        Şebnur -  Özdemir

        Maruf Bey -  HaÖzdemir...  O  ne  tahsil ediyor

        Şebnur -  Hiç...  Sultani Mektebi'ni  bile  bitiremediboş gezenin boş kalfası

        Maruf Bey -  Hiçbir şey  olamadı 

        Şebnur -  Oldu

        Maruf Bey -  Ne

        Şebnur -  Sporcu

        Maruf Bey -  Anlamadım

        Şebnur -  Sizin anlayacağınız;  cambazpehlivanyangın nöbetçisitulumbacı  gibi  bir şey

        Maruf Bey -  EyvahAilemizin  şerefi  mahvoldu  desene... 

        Şebnur -  Ben  de  öyle  sanıyordum  ama  Vacit Bey  memnun,  "Oğlumu  herkes  parmakla gösteriyor!"  diyor

        Maruf Bey -  Vacit  çıldırmış...  Zaten  bizim  damadın  zevksizliğine  numune  çocuklarının  ismibunlar  da  nasıl  isimlerBir kere  Ayten  kaide  itibarıyla  yanlışbiri  Türkçediğeri  Farsça  olan  iki  kelimeden  tamlama  yapılamazÖzdemir'e  gelince... 

        Şebnur -  (keserek)  Evvela  Yakup Hoca  da  böyle  bir şeyler  derdi...  Ama  sonradan  fikrini  değiştirdi;  Türkçü  oldu

        Maruf Bey -  Yahu  bu  softanın  olmadığı  da  kalmamışTürkçü  ne demekAnadolu'dan  Türk    getirip  satıyorne halt ediyorYoğurtçukestanecihelvacı  gibi  şimdi  LazcıArnavutçuKürtçüfalan  gibi  zanaatlar  da    var

        Şebnur -  Ben  de  içinden çıkamıyorum  ki  a  Büyük BeyefendiAdlarını  kaba  Türkçe  koyanlaragalibaTürkçü diyorlarYakup Efendi  niye  ismini  Tekin  koydu  ki... 

        Maruf Bey -  Uğursuzun  bulduğu  isme  de  bak

        Şebnur -  İsmi  bir şey miKendisini  bir  görseniz...  Bari  herife  şapka  yakışsa... 

        Maruf Bey -  (gözlerini  açarak)  Şapka  Demek  Yakup Hoca  Hristiyanlaştı  da...  Vay  kâfir  vay

        Şebnur -  Ne  ettiğini  bilmembenim  bildiğim  zamaneye  uyduHem  uymasın  da  ne  yapsınfeslesarıkla  gezecek  değil  ya

        Maruf Bey -  Neden  gezmesinFeslesarıkla  gezmek  ayıp 

        Şebnur -  Ayıp  değilyasakAdamı  yakaladıkları  gibi  karakola  tıkarlaren aşağı  üç  ay  hapis

        Maruf Bey -  (hayret içinde)  Şebnursen  de  aklını kaçırdın  galiba...  Deli deli  neler  söylüyorsun

        Şebnur -  Aniye  deli  olayımBüyük BeyefendiŞapka Kanunu'ndan  haberiniz  yok

        Maruf Bey -  Şapka Kanunu  mu(hiddetle)  Çık dışarıdivaneÇık  diyorum  sana(gözleri döner)  Karı  beni  çıldırtacak

        (Şebnur  korkarak  kaçar) 

***
V.  MECLİS
(Maruf Beyyalnız

        Maruf Bey -  (kalkargezinirdüşünürsayıklar  gibi  kendi kendisine  konuşarak)  Şapka KanunuTuhaf  şey...  Ayten  kimyagerÖzdemir  tulumbacıHoca Yakup  Gebe  Kadınlar  Cemiyeti  Reisi...  (duvardaki  resmin  önünde  duruyor)  Gazi Ethem Paşa  cascavlakAcaba  ben  mi  ters anlıyorumMuhakkak  hâlâ  iyileşmemişhâlâ  hastayımbelki de  deliyimEvet  deli  olan  benimYahut  herkes  çıldırmışakıl  bir  benim  başımda  kalmış

***
VI.  MECLİS
(Maruf Bey  - Özdemir

        Özdemir -  (çıplak  bacaklıallı  yeşilli  fanilalıspor  elbisesiyle  girer)  GünaydınBüyükbaba(gidip  kanapeye  upuzun  yatarbacaklarını  havaya  diker)  Pardonhâlimi  hiç  sormayınız;  bittimDüşününüz  Yedikule'den  buraya  kadar  yaya  koşmayı...  Tam  kırk sekiz  dakikayedi buçuk  saniye

        Maruf Bey -  Yangın  Yedikule'de  miydi

        Özdemir -  Haberim yokişitmedim

        Maruf Bey -  Eyneden  koşuyordun  öyle

        Özdemir -  İdman  için...  Haftaya  Büyükdere  - Okmeydanı  koşusu  varKeşke  dünkü  maçı  görebilseydinizFenerbahçe  bir  çarpıştı  ki...  Galatasaray  yerin dibine geçti

        Maruf Bey -  (yerinden  sıçrayarak)  Ne  diyorsunzelzele  miBu  ne  felaketBana  kimse  bir şey  söylemediben  duymadımKim bilir  kaç  kişi  ölmüştür

        Özdemir -  (sakince  yerinde  yatmaya  devam ederek  ve  Maruf Bey'in  ilk  cümlelerine  dikkat etmeyerek)  Mübalağa etmeyelimYalnız  Nişantaşı'ndan  muavin  kaleci  Bekir'in  dizi  sıyrıldıBir de  İttihat Kulübü'nden  Gürbüz'ün  suratına  top  vurdubiraz  sıyırttı

        Maruf Bey -  İnanılır iş değilbu  koca  felaket  esnasında  kimsenin  burnu bile kanamasın(düşünerek)  Yoksa  Galatasaray  ile  Fenerbahçe  dedikleri  iki  vapur  muFenerbahçe Vapuru'nu  bilirimİdare-i Mahsusa'nın...  Çifte  bacalı

        Özdemir -  (daima  Maruf Bey'i  dinlemeyerek)  Tafsilatını  İkdam'da  okuyunuz

        Maruf Bey -  Ben  Sabah'ı  okurum

        Özdemir -  Sabah  çıkmıyorsahibi  Avrupa'ya  kaçtı

        Maruf Bey -  Bak  şu  sersem  Mihran'ın  da  yediği haltaDemek  Jön Türk  oldu

        Özdemir -  Vatan  haininin  birisi... 

        Maruf Bey -  Aferin  sanaVelinimet  Efendimiz'esevgili  Padişahımız'a  karşı  küfranda bulunanları  nasıl  ayıplıyorsun

        Özdemir -  (ezberlemiş gibi)  Kahrolsun  PadişahYaşasın  Cumhuriyet

        Maruf Bey -  (korkarak)  SusSusİşitmesinlertantona gittiğin gündürBu  ne  deli  çocuk  beGenç  yaşında  Yemen Elleri'ndeFizan Çölleri'nde  can verecekbizim  başımızı  da  nâra yakacak(usulca)  Ne olacaktulumbacıBununla  konuşulur  mu(Özdemir'e  hitaben)  Ver  bakayım  şu  gazeteyi... 

        Özdemir -  (yattığı  yerden  uzatır)  İkdam  yanımda  değilCumhuriyet'i  okuyunuz

        Maruf Bey -  (ürkerek)  Senin  ağzından  başka  laf  çıkmaz  Bu  hezeyanları  nereden  buluyorsunMuhakkak  Avrupa'daki  Jön'ler  gönderiyoro  Ahmet Rıza  ve  ayaktaşları... 

        Özdemir -  (daima  Büyükbabası'nın  sözlerine  dikkatsiz)  Bu  gazeteyi  tavsiye ederimpek  asridirGeçen gün  güzellik müsabakası  tertip ettisize  birinciliği  kazanan  kızın  resmini  göstereyimbayılırsınız

        Maruf Bey -  (gazeteye  henüz  bakmadan)  Rum  muGalata  haspalarından  biri  olacakdemek  şimdi  bu  karıları  müsabakaya  sokuyorlarresimlerini  basıyorlarbeğenen... 

        Özdemir -  Ne  Rum'uBizim  Bakırköyü'nde  akrabadan  Şefik Bey  yok  muonun  kızı...  Meliha  işte  o

        Maruf Bey -  (teessüfle)  Ben  kızı  tanımıyorum  ama  acıdımniye  böyle  piyasaya düştübabası  Zaptiye Nezareti'ne  müracaat edip  menedemiyor  mu

        Özdemir -  Anlayamadımne  buyurdunuzŞefik Bey'e  dün  rast geldimpek  memnundukızını  önüne katmışazametle  Boğaziçi'nde  Maarif Vekili'nin  yalısına  götürüyorduhalk  etrafına  birikmiştialkışlıyordu

        Maruf Bey -  Fesüphanallahalkışlanacak  başka  rezalet  kalmamış  Demek  kendi eliyle  götürüyorBırak  bu  bahsi  oğlumyüreğime inecek(gazeteye  göz gezdirir)  Yanlış  vermişsinal  bu  Tan'ı...  Ben  Fransızca  bilmem

        Özdemir -  Hangi  FransızcaElinizdeki  gazete  Türkçe'dir

        Maruf Bey -  (tekrar  dikkatle  bakarevirir çevirir)  Bu  bizim  torunlar  da  galiba  hep  alaycı...  Yahubunun  içinde  bir tek  kelime  Türkçe  yok

        Özdemir -  Ha  sahisiz  bilmiyorsunuzeski  harflerin  pabucu çoktan dama atıldıartık  Arapça  harfler  kullanmak  yasakLatinceLatince

        Maruf Bey -  (kapıdan  haykırarak)  ŞebnurŞebnurVacit BeyVacit Bey(kendi kendisine)  Hep  yalan söylüyorbeni  çıldırtmaya  karar vermişHepsi  aleyhime  ittifak etmişlerŞebnurVacit(büyük  bir  heyecan  alameti  gösterir)  NeredesinizNereye  cehennem oldunuz?! 

***
VII.  MECLİS
(Maruf Bey  - Özdemir  - Vacit Bey  - Ayten  - Şebnur

        Vacit Bey,   Şebnur,   Ayten -  (hep birdentelaşla)  Ne varNe oldunuzRahatsız  mısınız

        Maruf Bey -  (biraz  sakinleşir)  Hayırbir şeyim yokşöylehep beraber  oturalım  dedim...  Bana  öyle geliyor  ki  sizlerle  tek başıma  konuşursam  sözlerinizi  yanlıştersaksi  anlıyorum

        Özdemir -  Büyükbaba  ile  spordan  bahis açmıştık... 

        Vacit Bey -  (Maruf Bey'e)  Sporbedenî  idman  manasına geliyorjimnastiğin  yeni  bir  tarzı... 

        Maruf Bey -  Hah şöyle...  AnladımanlıyorumHani  Moda'da  İngilizler  yapardı...  Koşarlartop  oynarlardenize girerler... 

        Ayten -  Evet  öyleBunu  şimdi  bütün  millet  yapıyorBüyükbabaBen  mükemmel  yüzüyorumKaya Turgut'la  Ali Şefik'i  geçen gün  geçtim

        Vacit Bey -  (mağrurane)  Evet  geçtiSahildeki  ahalinin  alkışlarını  görmeliydiniz

        Özdemir -  Koltuklarım kabardıbütün  arkadaşlar  gelip  benim  elimi sıktılar,  "Kız kardeşinin  vücudu  enfes...  dediler

        Maruf Bey -  (hayretle)  Ya(tekrar eder)  "Kız kardeşinin  vücudu  enfes..."  dediler  ha

        Ayten -  Denizden  çıkar çıkmaz  İstanbul Müftüsü  alnımdan öptü

        Maruf Bey -  Müftü Efendi  alnından    öptü(hiddetini  belli etmeyerek)  İyi ki  Şeyhülislâm Efendi  de  yanaklarından  öpmemişPatrik Efendi  de  öptü 

        Ayten -  Amerikan  Mektebi  Müdürü  Mister Tomson  göğsüme  nişan taktı

        Şebnur -  Karşımızdaki  kilisenin  Başpapaz'ı  da  oradaydı  ya... 

        Maruf Bey -  Memnun oldumBaşpapaz  neden  mahrum kalsın(birden)  Haydihepiniz  başımdan gidiniz  bakayım!. 

        hepsi -  (hep birden)  Ne oldunuz

        Maruf Bey -  Yoruldumbiraz  dinlenmek  istiyorumşuraya  kanapeye  uzanacağım

        Vacit Bey -  Yakup Tekin Bey  ziyaretinize gelecekti...  Demin  telefon etti

        Maruf Bey -  Ne  etti(sormaktan  vazgeçer)  Gelirse  buyursun(mırıldanır)  Bir de  onu  tecrübe edeyim

        (yavaş yavaş  hepsi  çekilirken  Maruf Bey  Şebnur'a  işaret ederyanına  çağırır) 

        Şebnur -  Ne  emrediyorsunuz  Büyük Beyefendi

        Maruf Bey -  (kulağına  eğilir)  Şebnurne dersinyarın  Merkez Efendi Tekkesi'ne  gitsekbana  bir  nefes ettirsekkurban  da  kessekama  kimse  duymadan

        Şebnur -  Ah  Efendiciğimtekkeler  üç  senedir  kapalı

        Maruf Bey -  Niyeayol

        (bu  müddet  zarfında  diğerleri  sahneden  çıkmışlardır) 

        Şebnur -  Bilir  miyim  ki... 

        Maruf Bey -  AcayipBen  sebebini  Vacit'e  sorarımPadişah  içtimalar  olmasın  diye  belki  kapatmıştırÖyle ise  Sultan Mahmut Türbesi'ne  giderbabamın  kabrini  ziyaret ederiz

        Şebnur -  Türbeler  de  kapalı

        Maruf Bey -  (hiddetle)  Ulan  her yeri  kapattın  beMedreselercamiler  de  kapalı  desene

        Şebnur -  Medreseler  kapalılakin  camilerin  hepsi  kapanmadıbüyükleri  açık

        Maruf Bey -  Haydi  gitgitBana  aklı başındasözü sohbeti yerindelaf anlar  birisini  bulBir  adam  gönderher şeyi  anlamak  isterim

        (kapı  alafranga  tarzında  vurulur) 

        Şebnur -  (koşup  yarı  açarbakarMaruf Bey'e  döner)  Yakup Tekin Bey  geldi(kinaye  ile)  İşte  aradığımız  aklı başında  adam

***
VIII.  MECLİS
(Maruf Bey  - Şebnur  - Yakup Tekin Bey

        Yakup Tekin Bey -  (arkasında  bonjuryollu  pantolonsol  elinde  eldivenlerevrak cüzdanışık  ve  dik)  Geçmiş olsunUlu  Tanrı  bir daha  göstermesingözünüz aydınyoldaşlardan ırak

        Maruf Bey -  (elini  başına  götürürresmî  bir  tavırla  fesini  arar)  Allah ömürler versineksik olmayınız(kendi kendisine)  Aman YarabbiHoca Yakup'a  bakın(Şebnur'a)  KalfaFesimi  getirsene...  (Yakup Bey'e)  Afiyettesiniz  inşaallah

        Şebnur -  (kendi kendisine)  Hangi  fesMemlekette  fes  mi  kaldıBari  getirecekmiş  gibi  gideyim(gider) 

        Yakup Tekin Bey -  Ulu Tanrı'ya şükürdemir gibiyimİyileştiğinizi  bu  sabah  Ankara'yabana  telefon ettilerdurur  muyumbir  tayyare  kalkıyorduserde  mebusluk  var  yabindimHopşöyle  gökte  bir  gezintiiki  saat  sonra  işte  buradayım

        Maruf Bey -  (hayretten gözleri döner  ve  tekrar eder)  Hop  şöyle  gökte  bir  gezinti... 

        Yakup Tekin Bey -  EvetBendeki  değişikliğe  mi  bakıyorsunuz

        Maruf Bey -  Estağfirullah

        Yakup Tekin Bey -  Değişen  sade  ben  miyimHer şey  değiştiHükûmetmilletmemleketâdetsanat... 

        Maruf Bey -  (devam eder)  Kıyafetzarafetsohbet... 

        Yakup Tekin Bey -  Terbiyelisan... 

        Maruf Bey -  İnsanhayvan... 

        Yakup Tekin Bey -  Evet  hepsihususuyla  lisan...  Lisan  da  ne demekDilDilYakında  dilimizden  bütün  ArapçaAcemce  kelimeleri  atacağızöz Türkçe  yazacağız  ve  konuşacağızArtık  "Sabah-ı şerifler hayırlı olsun! " demeyeceğiz

        Maruf Bey -  Selamı sabahı keseceğiz  mi

        Yakup Tekin Bey -  Hayır,  "Tünaydın!",  "Günaydın!"  diyeceğiz

        Maruf Bey -  Türkistan'da  böyle  mi  derlermiş

        Yakup Tekin Bey -  (duralar)  Zannetmemhiçbir yerde  demezlerBiz  yeni  icat ediyoruzİcat edeceğiz

        Maruf Bey -  Yanisözün  Türkçe'si  uyduracaksınız

        Yakup Tekin Bey -  BravoŞey...  Pardon...  Bin yaşaİcadın  Türkçe'si  uydurmaktırDil  Kurultayı'na  sizi  de  çağırmalıyızbilginizden  faydalanmalıyız(Maruf Bey'in  elini  yakalarşiddetle  sıkarsıkar)  Görüyorsunuz  yaher şey  değişiyorhepsi(Maruf Bey  acıyan  elini  ovuştururken  kanape  üstündeki  gazeteyi  alarak)  Gazete  mi  okutuyordunuzBen  daha  bugünküleri  görmedim(göz gezdirir)  Oo...  Mühim  şeyler  varArnavutluk Kralı'na  suikast

        Maruf Bey -  Arnavutluk Kralı 

        Yakup Tekin Bey -  (devam ederek)  Bağdat'ta  bir  karışıklıkKral Faysal'ı  halk  istemiyormuş

        Maruf Bey -  Kral Faysal 

        Yakup Tekin Bey -  (devam ederek)  Suriye Devleti  Başkanlığı'nda  bir  değişiklik

        Maruf Bey -  Suriye Devleti  mi

        Yakup Tekin Bey -  (aynı biçimde)  Bu  İtalyanlar  da  amma  beceriksiz  şeylerhâlâ  Trablus'tan  bir  karış  içeriye  giremiyorlar

        Maruf Bey -  (her  yeni  haberden  ayrı  heyecan  duyarak)  Trablus'tan 

        Yakup Tekin Bey -  Alman Reisicumhuru  Hindenburg  hastaymış...  Çar'ı  ve  ailesini  öldüren  herif  güya  Sibirya'da  intihar etmiş...  Yunanlılar  Dedeağaç Limanı'ndan  Bulgarlar'a  çıkış yeri  vermek  istemiyorlarmış... 

        Maruf Bey -  (tekrarlar)  Alman Reisicumhuru...  Çar'ı  öldürenler...  Yunanlılar  Dedeağacı'ndaBulgarlar'a  çıkış yeri... 

        Yakup Tekin Bey -  Dâhilî  haberlere  bakalımYeni  Kars  Valimiz  Ardahan'a  vasıl olmuş

        Maruf Bey -  (kendi kendisine)  Neler  diyor  yahuDedeağaç'ı  Yunanlılar'a  vermişizKars  ile  Ardahan'ı  Ruslar'dan    almışızBu  ne  acayip  Hem  niye  öyle  kekeleyerek  heceler  gibi  okuyorUyduruyor  munedir

        Yakup Tekin Bey -  Ankara  başkent  olalı  nüfusu  yirmi sekiz bin  kişi  artmış

        Maruf Bey -  Ankara  başkent  olalı 

        Yakup Tekin Bey -  (okuyarak)  Yıldız Sarayı'ndaki  kumarhane  artık  bir daha  açılamayacakmış... 

        Maruf Bey -  Yıldız Sarayıkumarhane... 

        Yakup Tekin Bey -  (Maruf Bey'in  şaşmalarına  hiç  dikkat etmeyerek  ve  hep  kendi kendisine  okuyup  söylenerek)  İzmir'deki  İngiliz  Mektebi'ni  kapatmışlarsarhoş  iki  Fransız'ı  da  üçer  ay  hapse  mahkûm etmişlerHariciye Vekilimiz  yakında  Moskova'yı  ziyarete gidecekmişDünya Harbi'nden  beri... 

        Maruf Bey -  (keserekheyecanlı)  Artık  okumaartık  okumayahu

        Yakup Tekin Bey -  Sıkıldınız  Doğru...  Sizi  fazla  ciddi  şeylerle  şimdilik  yormak  caiz  değilBaşka  lakırtılara  bakalım(cüzdanını  açar)  Eğleniniz  diye  söylüyorumBizim  Gebe  Kadınlar  Cemiyeti'nin  son  raporu... 

        Maruf Bey -  (keserek)  İstemezbiraderistemezben  ebe  değilimhanemizde  gebe  de  yok

        Yakup Tekin Bey -  PekiKadınları  Dansa  Alıştırma  Derneği'ne  gelelim... 

        Maruf Bey -  Onu  da  geçelimdanstan  bize neTürk  kadını  dansı  ne  yapacak

        Yakup Tekin Bey -  YooTürk  kadınını  tahkire  lüzum  yokDans  da  edergüreş  de  eder

        Maruf Bey -  Ne  tahkiriEstağfirullahhaddime miÂcizane  maksadım... 

        Yakup Tekin Bey -  (keserekbüyük  bir  akıcılıklakonferans  verir  gibi)  Ey  kadınTürk  kadınıaziz  kız kardeşimsen  erkeğin  can yoldaşıöz  hemşehrisiharp  arkadaşısınArtık  soyunüstündekileri  atgül  yüzün  açılsınfiliz  bedenin  görünsünyanımıza  gelaramıza  girseninle  daima  eleledizdizebir  yerdeyaşarken  ve  ölürken  beraber  bulunalım

        Maruf Bey -  (geri geri çekilirkorkarak  etrafına bakınıryüksek sesle)  Doğruuygunpek  isabetli(mırıldanır)  Hay  zampara  herif  haysarığı  tevekkeli  çıkarmamıştevekkeli  sakalınıbıyığını  tıraş etmemiş... 

        Yakup Tekin Bey -  (biraz  sükûttan  sonradaha  şiddetle)  Erkek  ne  yaparsa  senin  de  yapman  hakkındırBugün  bir  Türk  sıfatıyla  haykırıyorumBiz  Behreng Boğazı  ile  Manş Denizi'ni  birleştireceğiz... 

        Maruf Bey -  (bir  adım  daha  çekilir)  Tam  deli

        Yakup Tekin Bey -  (devam ederek)  Bütün  Türk  ırkı(ezber okur  gibi  birbiri arkasına  söyler)  Yani  YakutlarOğuzlarKırgızlarUygurlarKimaklarKıpçaklarKomanlarHazarlarKarloklarBaşkortlarhepsi  bizim  gayretimizle  Avrupa Uygarlığı'na  kolunu atacakona  sarılacaköpüşecekkaynaşacakkolkola  kucak kucağa

        Maruf Bey -  Aklı  hep  sarılmakta... 

        Yakup Tekin Bey -  (birden  sakinleşerek)  ve  işte  tahkir edilen  yüksek  kadınsen  de  her  hakkın  gibi  dans  hakkını  da  alacaksın(ortaya  gelip  bir  dans  hareketi  yapar)  İşte  böyle...  Dünya  hareketledevirle  kaimdirsen  de  tutunmak  için  döndön

        Maruf Bey -  (kapıya  doğru  giderYakup Bey'e  belli etmemeye  çalışarak  çıkmak  isterkendi kendisine)  Sıvışayım... 

        Yakup Tekin Bey -  (gayet  sakin)  Nereye  Beyefendi

        Maruf Bey -  Hiç  şöyle bir  baktımburadayımnereye  gideceğim  ki

        Yakup Tekin Bey -  Anlaşılıyorsıkılıyorsunuzaileyi  çağırayımgramofonu  kuralımbiraz  dans ederizsiz  de  eğlenirsinizHazır  misafir  hanımlar  da  var... 

        Maruf Bey -  Belki  benden  kaçarlar

        Yakup Tekin Bey -  (şaşırır)  Neden  kaçsınlarhastasınız  diye  mi

        Maruf Bey -  Yok...  Şey...  Tesettür... 

        Yakup Tekin Bey -  (kahkaha ile güler)  Onun  modası geçtiHükûmet  şimdi  laikLâdinî

        Maruf Bey -  Manası

        Yakup Tekin Bey -  "olumsuzluk  edatı  "dinmalum  maraz;  "înispet  edatı(çıkar) 

***
IX.  MECLİS
(Maruf Beyyalnız

        Maruf Bey -  (heyecanlı)  Hayırimkânı yokmuhakkak  fena  bir  rüya görüyorumBir  uyansamYoksa  çıldırdım  da  tımarhanede  miyimYakup Hoca  da  belki  delirdiolur aAlman Hastahanesi'nde  beraberizherif  gidip  Doktor'un  elbiselerini  çalıp  giymişşimdi  gardiyanlar  yakalayacaklar(düşünür)  Gökte  bir  gezintiAnkara  başkentKars  bizdeDedeağaç  Yunanlılar'da...  Suriye DevletiArnavutluk Kralı...  Bilmem ne  boğazı  ile  bilmem ne  denizini  birleştirecekler(taklit ederek)  Ey  kadınTürk  kadını(biraz  duraklama)  Müftü Efendi  Ayten'i  denizden  çıkınca  alnından öpmüşÖzdemir'in  arkadaşları  "Ne  enfes  vücudu  var!"  demişlerOlmazOlmaz(dışardan  bir  askerî mızıka  sesi  işitilir)  Galiba  bugün  Cuma...  Asker  Selamlık Alayı'ndan  dönüyor(pencereden  bakar)  ABu neŞapkalı  Moskof  askerleri

***
X.  MECLİS
(Maruf Bey  - Yakup Tekin Bey  - Özdemir

        Yakup Tekin Bey -  (girer)  Bugün  İzmir'in Kurtuluşu'nun  yıl dönümüresmîgeçit  var

        Özdemir -  (kucağındaki  gramofonu  bir tarafa  koyar)  Yunanlılar'ı  denize  döktüğümüz  gün...  (pencereden  uzanır)  Yaşasın  OrduYaşasın  Türk  askeri

        Maruf Bey -  Türk  askeri  miİzmir'in Kurtuluş Günü 

        Yakup Tekin Bey -  (pencereden  göstererek)  Hele  şunlara  bakınsekiz  tane

        Maruf Bey -  (baktıktan  sonra)  Yahu  bu  koca  kuşlar  da  nedirömür billâh  bu kadar  irisini  görmemiştimkartal  desem  değilakbaba  desem  değil...  Acaba  Zümrüdüanka  bunlar  mıdır

        Özdemir -  Büyükbabatayyare  işte  bunlar

        Yakup Tekin Bey -  Benim  binip  de  Ankara'dan  geldiğim  kuşlardan... 

        Maruf Bey -  Hoca Efendi...  (birden  hatasını  anlayarak)  Yakup Bey  şimdi  de  evliyalık 

        Yakup Tekin Bey -  Biraderbunlarla  ViyanaParisLondraAmerika  nereye  istersen  gidebilirsinevliyalık  değilterakkitealiTealiterakki

        Özdemir -  (Yakup Bey'e)  Ah  keşke  İstiklal Harbi'nde  ben  de  bulunabilseydimtayyareci  olarak  hizmet etseydim... 

        Yakup Tekin Bey -  (Özdemir'e)  Sen  o  zaman  daha  çocuktunYunan  ordusu  Eskişehir'e  girdiği  zaman  baban  ümidi kesmiştiherifler  Ankara  önüne  gelince  hepimizin  kanaati sarsıldıfakat  Gazi  "Düşmanı  vatanın  mukaddes  ocağında  boğacağım. " dedi  ve  dediğini  yaptı

        Maruf Bey -  (heyecan  içinde  dinler  ve  kendi kendisine  tekrar eder)  Yunan  Ordusu...  EskişehirAnkara

        Özdemir -  Onları  pek  iyi  bilmiyorumfakat  İngiliz  Ordusu'nun  İstanbul'dan  çıktığını  hatırlıyorumbabam  bizi  Fındıklı'ya  götürdüGeneral Harington'un  nasıl  gittiğini  gözümle gördüm

        Maruf Bey -  (aynı biçimde)  İngiliz  Ordusu'nun  İstanbul'dan  çıktığı  gün... 

        Yakup Tekin Bey -  (Maruf Bey'e)  Biraderçok  fena  ve  çok  iyi  günler  gördüksize  bir gün  sırasıyla  naklederimŞimdi  sinirlerinizi  yormak  caiz  değil(kapıdan  seslenir)  Aytengelsene...  Gelsenize(Maruf Bey'e)  Keyfimize bakalımbu  büyük  günün  şerefine

        Özdemir -  Buza  şampanya  koydurayım 

        Yakup Tekin Bey -  Elbette...  (birden  hatırına gelerek)  Yahuşu  radyoyu  açsana...  (saate  bakar)  Ankara'da  Gazi'nin  resmîgeçit  esnasında  tam  nutuk söyleyeceği  saat(Özdemir  makine  ile  meşgulken  yine  Maruf Bey'e)  BakınızReisicumhur'un  şimdi  Ankara'da  verdiği nutku  dinleyeceğiz

        Maruf Bey -  (hayretle)  Bir zamanlar  Abdülezel Paşa'nın  gramofonda  nutkunu  dinlerdikonun  gibi  miKovanlara    doldurmuşlar

        Yakup Tekin Bey -  Kâbili kıyâs değil...  Bu  alete  radyo  derlerBerlinRomaMoskovanereyi  istersen  dinle

        Maruf Bey -  (kendi kendisine)  Herif  benimle  eğleniyor

        (radyoda  bir  hırıltıtaktaklar  işitilir) 

        Özdemir -  Dinleyindinleyingaliba  geç kalmışızson  cümleler... 

        radyo -  "Şanlı  Türk  askeribirinci  vazifen  Türk  İstiklali'niTürk  Cumhuriyeti'ni  ilelebet  muhafaza  ve  müdafaa etmektirMevcudiyetinin  ve  istiklalinin  yegâne  temeli  budurVatan  cumhuriyetle  kaimdircumhuriyet  uğrunda  asil  kanını  dökmeye  daima  hazır olduğunu  bilirim."  (alkış  taktakaları) 

***
XI.  MECLİS
(Maruf Bey  - Yakup Tekin Bey  - Özdemir  - Vacit Bey  - Ayten  - Şebnur
(erkek  ve  kadın  misafirler  - bunlar  dilsiz  figüran  rollerdirarasıraaralarında  konuşur  gibi yaparlar

        hepsi  (Maruf Bey'den  başka)  -  (hep birdennutkun  son  cümlesine  karşı)  Şa, şa, şa!!! 

        Maruf Bey -  (ürkmüşyabancı  bir  hâlde  hepsine  bakarak)  Ne oluyorNe  diyorlarNiye  haykırıyorlar

        Yakup Tekin Bey -  (Maruf Bey'den  başkalarına)  Fokstrot'la  başlıyoruz

        Ayten -  Büyükbaba'ya  parollerini  de  dinletelim

        Vacit Bey -  Hep bir ağızdan  biz  söyleyelim

        hepsi -  (hep birden)  ÂlâÂlâ

        (bu  müddet  zarfında  Maruf Bey  bir kenara çekiliryüzünde  müthiş  bir  heyecan  alameti  vardırŞebnur'a  bakaro  da  herkese  iştirak etmektedir) 

        Özdemir -  İşte  plak  hazıro  çalarbiz  söylerizBüyükbaba  dinlesin!. 

        (Maruf Bey  başıyla  "pekider  gibi  yaparhepsi  bir  sıraya  dizilirlergramofona  uyarlaryavaş yavaş  bir ikisi  dansa  başlarlar) 

        hepsi -  (hep bir ağızdan) 
             Valânsiya
             Ninni ninnininni ninni  yavruma
             Valânsiya
             Elma yanakkiraz dudak
             Ben  öpeyimsen  de  bak

        Maruf Bey -  (kendi kendisine)  Yanlış  görüyorumyanlış  işitiyorum(gözlerini  siler  gibi  yaparbaşını  elleriyle  sıkar) 

        hepsi -  (hep bir ağızdan) 
             Valânsiya
             Gidiyorum  Aksaray'aLaleli'yeBeykoz'a

        Maruf Bey -  (kendi kendisine)  Ben  de  Toptaşı'na

        Yakup Tekin Bey -  (şarkı  ve  raks  bittikten  sonra  Maruf Bey'e)  Nasıl  buldunuz

        Ayten -  Fena 

        Özdemir -  Mükemmel  değil mi?

        Vacit Bey -  Eski  şarkılara  benziyor  mu

        (Maruf Bey  başıyla  her birisine  uygunâlâfalan  der  gibi  cevaplar verir) 

        Yakup Tekin Bey -  Şimdi  Çarliston'un  sırası(Şebnur'a)  Sen  de  benimle... 

        Şebnur -  (bir  erkekle  oynamaya  can attığı  görülür)  Büyük Beyefendi'nin  karşısında  nasıl  olur

        hepsi -  (hep birdenbağrışırlar)  OlurOlurİstibdat  bittiirtica  yokKahrolsun  taassup

        (Maruf Bey  başıyla  tasdik edergramofon  en çok  gürültülü  bir  Çarliston  çalarŞebnur  da  kimseden  geri kalmaz) 

        hepsi -  (hep bir ağızdan  hem  aşağıdaki  türküyü söylerlerhem  çarpıla çarpınakıvrana  sarsıla  raksederler) 
             Bacaklar  eğrisakat 
             Ben  yanpuri  iki kat 
             Felekten  yemiş tokat 
             Gibi  beşeriyet 
             Garipgülünç  vaziyet 
             Ne  çirkin  medeniyet
             Çarliston  olduçıktıfakat... 
             Miyav! Miyav!  Kara  kedi 
             Hav! Hav!  Beyaz  köpek 
             Miyav, miyav, miyav
             Karşılaştılar
             Birleştiler
             Hırlaştılar
             Miyav! Miyav! 
             Hav! Hav!  (böylece  devam eder...) 

        (Türkü söyleyerek  dans eden  çiftler  bu  kediköpek  seslerini  aynen  hayvan  taklidi yaparak  tekrarlarBunlara  bakan  Maruf Bey'de  aklını oynatma  alametleri  görünüryavaş yavaş  ayaklarını  dansa  uydururgittikçe  hareketi  şiddetlenirtepinmeyehaykırmaya  başlarDans edenler  bir müddet  farkında olmazlar.) 

        Ayten -  Abakınız  Büyükbaba  da  dans ediyor

        (hepsi birden  bakarlarşimdi  gramofon  çalmaktadır  ve  tek başına  salonun  ortasında  Maruf Bey  tepinmektedir) 

        Vacit Bey -  Bu  dansa  benzemiyor

        hepsi -  (hep birden)  Ne olduNe  yapıyor

        Maruf Bey -  (haykırır  ve  çırpınır)  Miyav, miyavHav, hav

        hepsi -  (hep birdenürkerek)  A

        (geri çekilirlerMaruf Bey  daha  müthiş  haykırmakta  ve  tepinmektedirgramofon  susar) 

***
XII.  MECLİS
(bütün  şahıslar

        Vacit Bey -  (kapıdan  giren  Doktor'a  koşarak)  Aman  Doktor BeyKayınpeder'e  bir şey oldu

        Yakup Tekin Bey -  Tepinip  duruyor

        Doktor -  (uzaktan  bakar)  Fena

        hepsi -  (hep birden)  Ne olduNe var

        Doktor -  Evvelleri  sakin  bir  deliydibu sefer  azılı

        (Maruf Bey  dansında  devam ederken  perde iner) 

SON