/*
Please refer to readme.html for full Instructions
Text[...]=[title,text]
Style[...]=[TitleColor,TextColor,TitleBgColor,TextBgColor,TitleBgImag,TextBgImag,TitleTextAlign,TextTextAlign, TitleFontFace, TextFontFace, TipPosition,
StickyStyle, TitleFontSize, TextFontSize, Width, Height, BorderSize, PadTextArea, CoordinateX , CoordinateY, TransitionNumber, TransitionDuration,
TransparencyLevel ,ShadowType, ShadowColor]
*/
var FiltersEnabled = 1 // if your not going to use transitions or filters in any of the tips set this to 0
Text[101]=["Heydər Baba (Haydar Baba)","Azeri Heydər Baba bir dağ adıdır ki, bu şe'rin həmsöhbəti və eyni zamanda şahididir.
Turkish Haydar Baba bir dağ adıdır ki, bu şiirin muhatabı ve aynı zamanda şahididir."]
Text[102]=["novruz güli (nevruz gülü)","Azeri Novruz güli yazda əriyib getməkdə olan qar altından baş qaldıran bir çiçəkdir,
bənövşə rəngli paltar geyinmiş həyalı və utanğac gəlinə bənziyir.
Turkish Nevruz gülü ilkbaharda eriyip gitmekte olan kar altından baş kaldıran bir çiçektir, menekşe renkli elbise giymiş hayalı ve utangaç geline benzer."]
Text[103]=["gar çiçeği (kar çiçeği)","Azeri Gar çiçeği yazda əriyib getməkdə olan qar altından baş qaldıran bir çiçəkdir,
ağ geyinmiş şən və xöşbəxt aşiqi xatırladır.
Turkish Kar çiçeği ilkbaharda eriyip gitmekte olan kar altından baş kaldıran bir çiçektir, beyaz giyinmiş şen ve mesut aşığı hatırlatır."]
Text[104]=["Mir Əjdər (Mir Ejder)","Azeri Mir Əjdər məşhur bir bələdçinin adıdır.
Turkish Mir Ejder meşhur bir kılavuzun adıdır."]
Text[105]=["Āşıq Rüstəm (Āşık Rüstem)","Azeri Āşıq Rüstəm şöhrətli bir aşığın adıdır.
Turkish Āşık Rüstem şöhretli bir çalıp okuyanın (aşığın) adıdır."]
Text[106]=["Şəngülava (Şengülava)","Azeri Şəngülava gözəl baxçalarıyla məşhur olan bir kəndin adıdır.
Turkish Şengülava güzel bağ bahçeleriyle ünlenen bir köyün adıdır."]
Text[107]=["āşıq alması (āşık elması)","Azeri Āşıq alması bir üzü sarı, bir üzü qırmızı olan şirin və sulu bir alma növüdür.
Turkish Āşık elması bir yüzü sarı, bir yüzü kırmızı olan tatlı ve sulu bir elma çeşitidir."]
Text[108]=["Gurı Göl (Kuru Göl)","Azeri Gurı Göl Tehrana gedən yolun kənarında Şibli dağının ətəyində yer alan nisbətən böyük bir göldür. Gurı Göldə yabani qaz, ördək və digər su quşları var. Yayda suyu bir miqdar azaldığı üçün Gurı Göl deyilmişdir.
Turkish Kuru Göl Tahran’a giden yolun kenarında Şibli dağının eteğinde yer alan nisbeten büyük bir gölcüktür. Kuru Gölde yabani kaz, ördek ve diğer su kuşları mevcuttur. Yazın suyu bir miktar azaldığı için Kuru Göl denilmiştir."]
Text[109]=["zilhiccə (zilhicce)","Turkish Zilhicce, Müslümanlıktaki ay takviminde onikinci ayın adıdır. Zilhicce'nin 18. günü Şiilerin Gadir Humm bayramıdır. Mekke ile Medine arasında bulunan bir su birikintisinin (gadir) yanında Hazret-i Muhammed, bir rivayete göre, Vedā Haccında bir nutuk vererek, Hazret-i Ali'yi kendine halef seçmiştir. Bundan dolayı Şiiler bu günü bir bayram günü olarak kabul etmişlerdir.
Bir de bu ayın 10'unda bütün müslümanlar için bir sevinç günü olan Kurban Bayramı başlar."]
Text[110]=["məhərrəm (muharrem)","Turkish Muharrem, Müslümanlıktaki ay takviminde birinci ayın adıdır. Bu ayın 10'unda, Hazret-i Ali'nin oğlu Hazret-i Hüseyin Kerbelā'da şehit edilmiştir. Bundan dolayı bu ay Şiilerce matem ayı sayılmıştır."]
Text[111]=["Şəyxəlislām (Şeyhelislām)","Turkish Şeyhelislām, o tarafların aydın fikirli, itibarlı vaizlerinden biri idi ve gençliğinde çok güzel sesi vardı."]
Text[112]=["Daşlı Bulax (Taşlı Bulak / Tatlı Çeşme)","Turkish Taşlı Bulak, Haydar Baba dağında bir pınarın adıdır."]
Text[113]=["çoban qeytər guzunı (çoban döndür kuzuyu)","Turkish Çoban döndür kuzuyu, son derece güzel bir halk türküsünün adıdır."]
Text[114]=["bulağ otı (pınar otu)","Turkish Pınar otu kokulu bir nebat olup, pınarların kenarlarında yetişir
ve suların üzerinde yüzer."]
Text[115]=["19. bənd (19. beşlik)","Turkish Köy çocukları, genel olarak, güneş batınca, akşam yemeklerini yiyip, yataklarına giderler. Uyumadan önce büyüklerden kendilerine masal ve hikāye söylemelerini isterler ve bu tatlı masalların arkadaşlığı ile uyurlar."]
Text[116]=["20. bənd (20. beşlik)","Turkish Fırtınaların kapı ve bacaları sarstığı kış gecelerinde ihtiyar köylü kadınlar çocukları için kurt ile kuzu masalını anlatırlar. Anadolu'da, bilhassa Diyarbakır taraflarında çok iyi bilinen bu masal kısaca şöyledir:
.......Bir keçinin Şengül ve Mengül adında iki yavrusu vardır. Keçi, gündüz otlamaya gittiği zaman, 'Şengül'üm, Mengül'üm aç kapıyı ben geldim' demeden kapıyı açmamalarını yavrularına tenbih eder. Bir gün kurt bunları gözetler, anne keçi otlamağa gidince, oğlakları çağırır. Annelerinin tenbihini unutan Şengül dışarı çıkar, kurt da onu kapıp, parçalar.....
.......Çocuklar, kurdun kuzuyu nasıl kapıp götürdüğünü, kulak kesilerek dinlerler."]
Text[117]=["bəllə (bükme)","Turkish Bəllə, yufka ekmeğinin içine peynir, bal tereyağ konularak, bükmek sureti ile yapılır. Farsçası 'lukma-i kāzi'dir. Türkiye'de bazı yerlerde buna burmaca veya bükmece denir."]
Text[118]=["münacat (münacat)","Turkish Münacat, köyde önemli bir olay olunca okunan salā veya duadır."]
Text[119]=["Məşəd Rəhim (Meşed Rahim)","Turkish Meşed Rahim (Meşhedi Rahim), köyün itibarlı ak sakallarından, ihtiyarlarından biri idi."]
Text[120]=["Məşdācəli (Meşdaceli)","Turkish Meşdaceli, Meşhedi Hacı Ali'nin halk ağzında aldığı şekildir. Bu zat da Meşed Rahim gibi halkın derdine koşan bir kimse imiş."]
Text[121]=["Məlik' Niyaz (Melik Niyaz)","Turkish Melik Niyaz, o mahallin ağalarından biri olup, iyi bir binici ve nişancı idi."]
Text[122]=["25. bənd 2. sətir (25. beşlik 2. dize)","Azeri Kənd toylarının müxtəlif mərasimlərindən biri də budur; Aydınlıq əlaməti olaraq bir dəstə piltə, bir kasa islanmış xına siniyə qoyulur və kənd qızları tərəfindən qonaqlar arasında gəzdirilir. Hamı bu piltəylə xınadan bir miqdar alır, maddi vəziyyətinə görə bir az pul verir. Toplanan pul məşşatəyə-yengəyə verilir.
Turkish Köy düğünlerinin muhtelif merasimlerinden biri şudur: Aydınlık (mutluluk) alameti olarak bir bağlam fitil, bir kāse ıslanmış kına siniye konulur ve köy kızları tarafından misafirler arasında gezdirilir. Herkes bu fitille kınadan bir miktar alır, maddi durumuna göre biraz para verir. Toplanan para yenge-meşşateye verilir."]
Text[123]=["25. bənd 3. sətir (25. beşlik 3. dize)","Azeri Kənd toylarının mərasimlərindən biri də budur; Gəlini ata mindirib bəy evinə gətirirlərkən, bəy dama cıxıb əvvəlcədən bir az kəsilmiş almanı parçalanması üçün var gücüylə gəlinin ayağının altına atır. Alma doyma əlaməti olduğundan almanın parçalanması onların heç bir zaman bir birlərinə doymayacaqları mə'nasına gəlir.
Turkish Köy düğünlerinin muhtelif merasimlerinden biri şudur: Gelini ata bindirip güvey evine getirirlerken, damat dama çıkıp daha önceden biraz kesilmiş bir elmayı parçalanması için var gücü ile gelinin ayağının altına fırlatır. Elma doyma alameti olduğundan elmanın parçalanması onların hiç bir zaman birbirlerine doymayacakları anlamına gelir."]
Text[124]=["yarpuz (yarpuz)","Turkish Yarpuz, Farsçada 'püna' denilen bitkidir. Bu bitki ilkbaharın geleceğini haber verir, kokulu ve lezzetlidir. Bilhassa pınar kenarlarında köylerin taze ekmeği ve peyniri ile yenilirse, gönül ehillerinin ağızlarında hoş bir tat, kalplerinde tatlı hatıralar bırakır."]
Text[125]=["27. bənd (27. beşlik)","Azeri Kənd evlərində damın ortasında bir baca vardır. Baca havanı dəyişdirmək, evə günəş və işığın girməsinə imkan yaratmaq, eyni zamanda təndirin dumanını çölə atmaq içindir. Bunlardan başqa bir çox iş bu bacalar vasitəsiylə yerinə yetirilir. Xüsusiylə nişanlı görmədə və onunla danışmada bu bacaların mühüm rolu vardır. Bir də Novruz bayramı gecələrində şal sallama adəti bu bacalar vasitəsiylə yerinə yetirilir. Belə ki; İlin son çərşənbəsindən (axır çərşənbəsindən) sonra kəndin gəncləri və uşaqları özlərini tanıtdırmadan axşamüstü qaranlıq basdığı zaman 'damlara gedib bayramlıq istəyəcəyik' deyə rəngli şallarını alıb bacalardan aşağı sallayırlar. Ev sahibi şal sallayanın kim olduğunu təxmin etməyə çalışaraq onun şalına ona uyğun hədiyyələr bağlarlar. O zamanların bayramlıq hədiyyələri güllü yun corablar, ipək dəsmallar, ağız qarmonları , boyanmış yumurta, üzüm qurusu və müxtəlif şirnilərdən ibarət idi. Bu adət bayramda həm uşaqları xüsusiylə yoxsul uşaqları sevindirdiyi və könüllərini aldığı üçün kənd bayramının, el şənliyinin ən gözəl, nəşəli və təntənəli adətlərində biriydi.
Turkish Köy evlerinde damın ortasında bir baca bulunur. Baca havayı değiştirmek, eve güneş ve ışığın girmesini sağlamak, aynı zamanda tandırın dumanını dışarı atmak içindir. Bunlara ilave olarak başka bir sürü iş daha bu bacalar vasıtasıyla yerine getirlir. Özellikle nişanlı görmede ve onunla konuşmada bu bacaların mühim rolü vardır. Bir de Nevruz (yenigün) bayramı gecelerinde şal sallama geleneği bu bacalar vasıtasıyla yerine getirilir. Şöyle ki: Yılın son çarşambasından (ahir çarşambasından) sonra köyün gençleri ve çocukları kendilerini tanıttırmadan akşamüstü karanlık basanda 'damlara gidip bayramlık talep edeceğiz' diye renk renk şallarını bacalardan aşağı sarkıtırlar. Ev sahibi şal sarkıtanın kim olduğunu tahmin etmeye çalışarak onunşalına şahsiyetine uygun hediyeler bağlar. O zamanların bayramlık hediyeleri güllü yün çoraplar, ipek mendiller, ağız mızıkaları, boyanmış yumurta, üzüm kurusu ve çeşitli tatlılardan ibaretti. Bu gelenek bayramda hem çocukları, özellikl yoksul çocukları sevindirdiği ve gönüllerini aldığı için köy bayramının, el şenliğinin en güzel, neşeli ve tantanalı adetlerinden biriydi."]
Text[126]=["28. bənd (28. beşlik)","Azeri O il mənim nənəm rəhmətə getişdi. Buna görə də biz bayram şənliklərində iştirak etməməliydik. Ancaq mən uşaq idim, başa düşmürdüm, yaramazlıq edib, dava-dalaşla, ağlayıb-sızlamayla bir şal alıb qonşumuz xalaoğlum Qulamgilə qaçdım, dama çıxıb bacadan şalı salladım. Xalaoğlumun anası rəhmətlik Fatma xala dərhal şalın mənim olduğunu bilib mərhum Xanım nənəmi xatırlayıb ağlaya-ağlaya şalıma bir cüt corab bağladı. Hələ də mələklərdən gözəl o kəndli qadının ilahi siması mənim gözlərimin önündə unudulmaz bir lövhə kimi canlanır.
Turkish O yıl benim nenem rahmete kavuşmuştu. Bu yüzden biz bayram şenliklerine iştirak etmemeliydik. Ancak ben çocuktum, anlamıyordum, yaramazlık edip, kavga gürültüyle, ağlayıp sızlamayla bir şal alıp komşumuz teyzeoğlum Gulamgile koştum, dama çıkıp bacadan şalı salladım. Teyzeoğlum Gulam'ın anası rahmetli Fatma teyze derhal şalın benim olduğunu bilip merhum Hanım nenemi hatırlayıp ağlaya ağlaya şalıma bir çift çorap bağladı. Hālā bile meleklerden güzel o köylü kadınının ilahi siması benim gözlerimin önünde unutulmaz bir levha gibi canlanır."]
Text[127]=["Mirzəmməd (Mirzemmed)","Azeri Mirzəmməd, Mirzə Məhəmməd deməkdir. Onun Heydər Baba dağının ətəyində gözəl və könül açan bir baxçası var idi. Mənə və dostlarıma istədiyimiz vaxt oraya girməyə icazə vermiş və hər cürə sərbəstliyi tanımışdı.
Turkish Mirzemmed, Mirze Mehemmed demektir. Onun Heyder Baba dağının eteğinde güzel ve gönül açan bir bahçesi vardı. Bana ve arkadaşlarıma istediğimiz vakit oraya girmeye müsade etmiş ve her türlü serbestliği tanımıştı."]
Text[128]=["fındıqça (fındıkça)","Turkish Fındıkça elin içine, parmakların her boğumu arasındaki kabarık yerlere ve avucun ortasına
iri noktalar hālinde konulan kınadır."]
Text[129]=["Bakiçı (Bakūcu)","Turkish Bakūcu, Bakū'ya sık sık gidip gelen anlamındadır."]
Text[130]=["bulama (bulama)","Turkish Bulama, Azerbeycan Türkçesinde, ağızdan sonra alınan ve asıl sütten daha koyu, ağızdan daha az koyu olan ikinci süttür."]
Text[131]=["31. bənd 3. sətir (31. beşlik 3. dize)","Turkish Tebriz'de yılın son salısı akşamı, çarşamba gecesi (21 Mart'a doğru) herkes ceviz, kuru dut, iğde, kuru üzüm, leblebi v.s. alır. Her evde toplantı yapılır. O geceye mahsus olmak üzere bilhassa pilav pişirilir. Yemekte muhakkak misafir bulunur. Yemişler -ki buna çarşamba yemişi denir- yenilir. Ertesi günü tatil günüdür."]
Text[132]=["31. bənd 4. & 5. sətirlar (31. beşlik 4. & 5. dizeler)","Azeri Azərbaycanda bir adət kimi ilin son çərşənbə gəcəsi su üstündən atlayıb bu sözləri oxuyurlar:
.......Baxtım mənim, səid baxtım bərəkallah,
.......Ağ əllərə xına yaxdım, bərəkəllah.
.......Atıl-matıl çərşənbə,
.......Bəxtim açıl çərşənbə.
Tehranda isə su yerinə atəş üstündən atlayıb başqa bir şe'r oxuyurlar.
Turkish Azerbaycan'da bir gelenek olarak yılın son çarşamba gecesi su üstünden atlayıp şu sözleri okurlar:
.......Bahtım menim, se'id bahtım berekallah,
.......Ağ ellere hena yahdım, berekallah
.......Atıl-matıl çerşenbe
.......Bahtım açıl çerşenbe
Tahran'da ise su yerine ateş üstünden atlayıp başka bir şiir okurlar."]
Text[133]=["34. bənd (34. beşlik)","Azeri Kənd uşaqlarının əyləncələrindən biri də budur; Axşamüstü naxır və sürü çəmənlikdən gəldiyi vaxt qoduqları naxırdan ayırıb geridə saxlayırlar. Naxır bir qədər uzaqlaşdıqdan sonra onları minib çapırlar, bələdçiləri yamsılayaraq hay-huy çıxarıb mahnı oxuyurlar. Bəzən heyvanların sahibi hadisədən xəbərdar olub şikayət edər, mühakimə başlardı. O zaman uşaqlar özlərini müdafiə etmək məcburiyyətində qalırlardı.
Turkish Köy çocuklarının eğlencelerinden biri de şudur: Akşamüstü nahır ve sürü kırdan köye gelince godukları nahırdan ayırıp geride saklarlar. Nahır belirli bir mesafe uzaklaştıktan sonra onları binip koştururlar, kılavuzları yamsılayarak (taklit ederek) hay huy çıkarıp türkü okurlar. Bazen hayvanların sahibi hadiseden haberdar olup şikāyet eder, muhakeme başlardı. O zaman çocuklar kendilerini savunmak zorunda kalırlardı."]
Text[134]=["Şüca xaloğlı (Şuca teyzeoğlu)","Azeri Şüca xaloğlı, İgid və gözəl bir gənc idi. Bakıdan gəldiyi vaxt çox gözəl hədiyyələr gətirmişdi. Gözəl nişanlısı ilə toy eleyib evlənmək istəyirdi. Yaxşı qarmon çalardı. Hər gün ikindi vaxtı damda məclis qurardı. Samovarı qaynar, kəndin cavanlarını başına toplayıb deyib gülərdi. Heyif ki, tale onun həyatını faciəli bir filmə çevirdi. Bəxtsiz gənc, toy ərəfəsində tifo xəstəliyindən öldü. Əfsanəvi nişanlısını ellərə buraxıb getdi.
Turkish Şuca teyzeoğlu, yiğit ve güzel bir genç idi. Bakü'den dönünce çok güzel hediyeler getirmişti. Güzel nişanlısı ile düğün yapıp evlenmek istiyordu. İyi garmon çalardı. Her gün ikindi çağı damda meclis kurardı, semaveri kaynar, köyün gençlerini başına toplayıp deyip gülerdi. Ne yazık ki talih onun hayatını acıklı bir filme çevirdi. Bahtsız geç, düğün arifesinde tifo hastalığından öldü. Efsanevi nişanlısını ellere bırakıp gitti."]
Text[135]=["Nənə Gız (Nene Kız)","Azeri Nənə Gız, mənim qohumum və uşaqlıq yoldaşım idi.
Turkish Nene Kız, benim akrabam ve çocukluk arkadaşımdı."]
Text[136]=["Rəxşəndə (Rahşende)","Azeri Rəxşəndə, mənim qohumum və uşaqlıq yoldaşım idi.
Turkish Rahşende, benim akrabam ve çocukluk arkadaşımdı."]
Text[137]=["39. bənd (39. beşlik)","Azeri Novruz Bayramı qabağı soyuqlar keçib havalar bir az isinməyə başlayıdığı vaxt uşaqlar qartopu oynamağa başlarlar. Gənclər də qar üstündə xizəklə sürüşərlərdi. Bu oyuna bir növ kənd xizəyi adını vermək mümkündür. Bu oyun xeyli məharət, bacarıq və çeviklik istər. Bundan başqa oturub sürüşüldüyü üçün xizəkdən bir az rahatdır.
Turkish Nevruz bayramı öncesinde soğuklar geçip hava biraz ısınmaya başlayınca çocuklar kartopu oynamaya başlarlar, gençler de kar üstünde kürekle kayarlardı. Bu oyuna bir nevi köy kayağı adını vermek mümkündür. Bu oyun hayli maharet, beceriklilik ve çeviklik ister. Ayrıca oturup kayıldığı için kayaktan biraz daha rahattır."]
Text[138]=["40. bənd 1. sətir (40. beşlik 1. dize)","Turkish Yağmurlardan sonra gökte gökkuşağı görülünce, Azerbaycan halkı 'Karı Nene işini uzatıyor' derler."]
Text[139]=["teşi (teşi)","Azeri Teşi, ətdöyənə oxşayan toxumacılıq alətidir (iğidir). Kənd qadınları nazik bir çubuq vasitəsiylə onu döndərib dizlərinin üstində topladıqları ağ yun və pambuğu əyirirlər. Bu bənddə buludlara bürünmüş günəş o teşiyə oxşadılmışdır.
Turkish Teşi, etdöğen şeklinde bir nevi dokumacılık aletidir (iğidir). Köy kadınları ince bir çubuk vasıtasıyla onu çevirip dizleri üstünde topladıkları beyaz yün ve pamuğu eğirirler. Bu beşlikte bulutlara bürünmüş güneş o teşiye benzetilmiştir."]
Text[140]=["41. bənd (41. beşlik)","Azeri Xalam qış günləri səhər tezdən təndiri yandırar, ev-eşiyi toplar, qaydaya salar, yenidən taxtı qurardı. Bunun üçün əvvəlcə evdəkilərin taxtın altından çıxıb başqa bir yerə getmələri lazım idi. Ancaq bu yer dəyişmə bizim kimi tənbəllərə çox çətin gəlirdi. Xüsusiylə xalamın yaşlı əri heç cürə isti taxtın altından çıxıb yerini dəyişdirmək istəməzdi. Əlindən gəldiyi qədər o yana, bu yana dönər, taxtın altından çıxmayı gecikdirirdi. Eyni zamanda xalamdan qorxduğu üçün onunla çəkinərək danışırdı. Xalamın əsəbləşərək dişlərini qıcırdatması, onların arasında keçən söhbət və danışıqlar həqiqətən də bizim üçün çox maraqlı olurdu.
Turkish Halam kış günleri sabah erkenden tandırı yakar, ev-eşiği toplar, düzene kor, yeniden kürsüyü kurardı. Bunun için önceden evdekilerin kürsünün altından çıkıp başka yere gitmeleri talep olunurdu. Ancak bu yer değişme bizim gibi tembellere çok zor gelirdi. Bilhassa halamın ihtiyar kocası hiç bir şekilde sıcak kürsünün altından çıkıp yerini değiştirmek istemezdi. Yapabildiği kadar o yana, bu yana döner, kürsünün altından çıkmayı geciktirirdi. Aynı zamanda halamdan korktuğu için onunla çekinerek konuşurdu. Halamın sinirlenerek dişlerini gıcırdatması, onların arasında geçen sohbet ve konuşmalar gerçekten de bizim için çok ilgi çekici olurdu."]
Text[141]=["Vərziğan (Verziğan)","Azeri Vərziğan, o vaxtlar meyvəsi bol olan bir yerin adıdır. Oradan ətraf kəndlərə xeyli miqdarda meyvə daşınıb satılırdı. Vərziğandan gələn armud satıcılarının səsi uşaqların ruhunu oxşardı. Alış-veriş nəqd pulla deyil, dəyiş-toqquşla olurdu, hamı bir ovuc arpa buğda verib bir miqdar armud alırdı.
Turkish Verziğan, o zaman meyvesi bol olan bir yerin adıdır. Oradan çevre köylere çok miktarda meyve sevkedilip satılırdı. Verziğan'dan gelen armut satıcılarının sesi çocukların ruhunu okşardı. Alış veriş nakit parayla değil değiş tokuşla olurdu, herkes bir avuç arpa buğday verip bir miktar armut alırdı."]
Text[142]=["Mirzə Tağı (Mirza Taki)","Azeri Mirzə Tağı Bağırzadə, mənim xalamın oğlu idi. Bir gecə onunla çaya gedib aya baxdıq. Ay elə bil suda boğulan bir adam kimi çırpınırdı. Mənim şairlik iste'dadım təzə-təzə ilhamlanmışdı ki, birdən çayın o biri tərəfində bir cüt parıltı yanan bir işıq kimi diqqətimizi cəlb etdi. Aman, qurddur deyə qayıdıb qaçdıq, yol yoxuş idi, yolu zornan dırmandıq. Elə qorxmuşduq ki, artıq mənim ayaqlarım hərəkət etmirdi, yeriyə bilmirdim. Əzab-əziyyətlə saralmış bir halda və titrəyə-titrəyə evə çatdım. O gecə hətda yorğanın altında da uzun müddət özümə gələ bilmədim.
Turkish Mirza Taki Bakırzāde, benim halamın oğluydu. Bir gece onunla çaya gidip aya baktık. Ay sanki suda boğulan bir adam gibi çırpınıyordu. Benim şairlik kudretim henüz ilhamlanmıştı ki birden çayın o tarafında bir çift parıltı yanan bir ışık gibi dikkatimizi celbetti. Eyvah, kurttur diye dönüp kaçtık, yol yokuştu, yolu güç bela tırmandık. Öyle korkmuştuk ki artık benim ayaklarım hareket etmiyordu, yürüyemiyordum. Çok zahmet çekerek sararmış bir hālde ve titreye titreye eve vardım. O gece hatta yorganın altında bile uzun müddet kendime gelemedim."]
Text[143]=["Mənsur Xan (Mansur Han)","Turkish Mansur Han, Mansur Han-i Vefā'iyan olup, o zamanlar Tahran'da oturuyordu ve Haydar Baba köyündendi. Bir kaç yıl önce tamamiyle harap olmuş olan mescidin çeşmesi ile bizzat mescidi esaslı bir şekilde tamir ettirmiştir."]
Text[144]=["Moll’ İbrahim (Molla İbrahim)","Azeri Moll’ İbrahim, mənim müəllimimdir. O həqiqətən çox fəzilətli bir insandır. Son qırx beş ildə məktəb açıb təhsil işiylə məşğul olmuş, xalqın köməyinə çatmışdır. İndi də bütün mahal xalqı ona müraciət edir, ondan fikir alırlar. İndinin bir çox şöhrətli adamı ondan ders almışdır. Çoxları yüksəlişlərini ona borcludurlar. Heç kimdən kömək istəməz, son dərəcə qənaətlə, rahatlıqla yaşayır. Balaca tarlasından əldə etdiyi məhsul onun yeganə gəlir qaynağıdır. Bütün həyatı ya tarlasında işləyib ailəsi üçün yaşayış tə'min etməkdə ya da kənd uşaqlarını başına toplayıb məktəbdə dərs verməklə keçmişdir. Məktəbdə dediyi dərslər üçün pul almazdı.
Turkish Molla İbrahim, benim öğretmenimdir. O hakikaten çok faziletli bir kişidir. Son kırk beş yılda mektep açıp öğretim işiyle uğraşmış halkın yardımına koşmuştur. Şimdi de bütün bölge halkı ona müracaat eder, ondan görüş alır. Günümüzün bir çok şöhretli adamı vaktiyle ondan ders almıştır. Çokları yükselişlerini ona borçludur. Kimseden yardım istemez, son derece izzetinefisle, serbestlikle yaşar. Küçücük tarlasından elde ettiği mahsul onun yegāne gelir kaynağıdır. Hayatının bütün yıllarını ya tarlasında çalışıp ailesi için geçim temin etmekle, ya da köy çocuklarını başına toplayıp okulda ders vermekle geçmiştir. Okulda verdiği derslerden ücret almazdı."]
Text[145]=["48. bənd (48. beşlik)","Azeri Ailəmiz Təbrizdə olduğu vaxtlar böyük xalam bir neçə ildə bir Təbrizə gələrdi. Rəhmətlik atam vəfat edib ailə Tehrana köçdükdən sonra xalamın Təbrizə gəldiyini eşitdikdə hamımız kədərlənib belə deyərdik: 'Görəsən xalamın vəziyyəti bizsiz necədirnecədir, harda qalır ?' Bu bənd bax o hislərə həsr olunub.
Turkish Ailemiz Tebriz'de olduğu zaman büyük halam bir kaç yılda bir defa Tebriz'e gelirdi. Rahmetli babam vefat edip aile Tahran'a göçtükten sonra halamın Tebriz'e geldiğini işitince hepimiz kederlenip şöyle derdik: Acaba zavallı halamın durumu bizsiz nasıldır, nerede kalıyor. Bu beşlik işte o hislere hasrolunmuştur."]
Text[146]=["Gıpçaq (Kıpçak)","Azeri Gıpçaq, dağ ətəyindəki kəndlərdən biridir. Uşaq ikən əmioğlum Mahmud Nur Azərlə birgə bir dəfə ora qonaq olmuş, bir neçə gün qalıb gəzmiş, at çapdırmışdıq.
Turkish Kıpçak, dağ eteğindeki köylerden biridir. Çocukken emoğlum Mahmut Nur Azer'le beraber bir defa oraya konuk olmuş, bir kaç gün kalıp seyahatle, at koşturmakla meşgul olmuştuk."]
Text[147]=["Məşməmi Xan (Meşmemi Han)","Turkish Meşmemi Han (Meşhedi Mehmed Han), Şehriyar'ın misafir olduğu evin sahibi imiş."]
Text[148]=["Qərə Göl (Kara Göl)","Azeri Qərə Göl, Heydər Babanın yanında bir vadinin adıdır. Qayışqurşaq kəndi ilə mənim ata-baba yurdum olan Xoşgənab kəndini bir-birinə bağlayır.
Turkish Kara Göl, Haydar Baba'nın yanında bir vadinin adıdır. Gayısgurşag köyü ile benim ata dede yurdum olan Huşgenab köyünü birbirine bağlar."]
Text[149]=["Huşgənab (Huşgenab)","Turkish Şehriyār'ın babalarının memleketi olan Huşgenab Tebriz'in Bostanābād kazasının Abbasī nahiyesinde bir köydür. Bostanābād'ın kuzey batısında olup, buraya 31 km. mesafededir. 2560 kişi kadar nüfusu vardır ve hepsi de Türktür. Halkı ziraātçılık ve çobanlıkla iştigāl eder."]
Text[150]=["seyid (seyyid)","Turkish Seyyid, Hazret-i Muhammed'in kızı Fatıma ile damadı Hazret-i Ali'den gelen torunu Hüseyin'in soyundan olanlara verilen bir ünvandır. Kelime anlamı efendi demektir. Bütün İslām aleminde seyyidler, Peygamberin torunları olarak, çok saygı ve sevgi görürler. Ancak İran ve Azerbaycan halkı Şii, yani Ali taraftarı olduklarından, onlar arasında seyyidlere çok daha fazla itibar gösterilir. Şehriyar da seyyiddir."]
Text[151]=["Āmir Gafar (Āmir Gaffar)","Azeri Āmir Gafar (Ağa Mir Gafar), Xoşgənabın görkəmli seyidlərindəndir. Mərhum Mustafa El-Memalikin dostu olan rəhmətlik Hacı Mir Şərifdən sonra Təbrizdə və Tehranda hamıdan çox tanınmışdır. Xoş sifətli, xoş söhbətli, əliaçıq və cəsur bir adam idi. Çox sərt olsa da yəri gələndə həqiqəti müdafiə edir, haqqın tərəfində yer alır, haqsızı qılınc kimi kəsərdi. Onun zarafatları, məclislərdə danışdığı incə, şirin sözləri və lətifələri onu bir sənətkar səviyyəsinə çıxardırdı. Bu günün diliylə desək o bir komik və əxlaqlı pyeslərin həm yazıcısı, həm də oyuncusu idi. Rollarını çox yaxşı oynardı. Onun olduğu məclisdə hamı gülməkdən qırılırdı. Məsələn, Nəsrəddin şah vəfat etdiyi zaman vəliəhd Muzəffərəddin Şah Təbrizdən Tehrana gedərkən çox qəmli və kədərli idi, göz yaşlarını saxlaya bilmirdi, saray əhli şahın kefini az da olsa açmaq üçün Ağa Mir Gafara müraciət ederlər. O dərhal şahın atının yüyənindən yapışır, zarafat başlar. Axırda iş o yerə gəlir ki, şah gülməkdən keçir, az qala atdan yıxılmaq dərəcəsinə gəlir və gəlin məni bu seyidin əlindən qurtarın deyə fəryad edər.
.......Özünün kiçik malikanəsi var idi, bundan əldə etdiyi gəlirlə ailəsini dolandırırdı. Varlılardan aldığını da kasıblara verirdi. Onun malikanəsində işləyən Xoşgənablı kəndlilər də yun və ipəkdən toxunmuş qiymətli paltarlar geyərdilər.
Turkish Āmir Gaffar (Ağa Mir Gaffar), Huşgenab'ın görkemli seyidlerindendi. Merhum Mustafa El-Memalik'in dostu olan rahmetli Hacı Mir Şerif'ten sonra Tebriz'de ve Tahran'da herkesten çok tanınmıştır. Hoş suretli, hoş sohbetli, cömert ve cesur bir adam idi. Çok sert olsa da yeri gelince hakikati savunur, meclislerde söylediği ince, şirin sözleri ve latifeleri onu bir sanatkār seviyesine çıkarırdı. Bugünün diliyle söylersek o bir çok komik ve ahlaki piyeslerin hem yazarı, hem de oyuncusu idi. Rollerini çok yahşı oynardı. Onun olduğu mecliste herkes gülmekten kırılırdı. mesela Nasrettin Şah vefat ettiği zaman veliaht Muzaffereddin Şah tebriz'den Tahran'a giderken çok mahzun ve kederli idi, gözyaşlarını saklayamıyordu, saray erkānı şahı birazcık keyiflendirmek için Ağa Mir Gaffar'a müracaat ederler. O derhal şahın atının geminden yapışır, şakaya başlar. Sonunda iş o yere varır ki şah gülmekten bayılır, neredeyse attan düşecek hale gelir ve gelin beni bu seyyidin elinden kurtarın diye feryat eder.
.......Kendisinin küçük bir malikanesi vardı, bundan elde ettiği gelirle ailesini geçindirirdi. Zenginlerden aldığını da fakirlere verirdi. Onun malikanesinde çalışan Huşgenablı köylüler de yün veya ipekten dokunmuş kıymetli elbiseler giyerdi."]
Text[152]=["Mir Mustafa Dayı (Mir Mustafa Dayı)","Azeri Mərhum Mir Mustafa Dayı, atamın dayısı idi. Uzun boylu, iri gövdəli, enli, qalın saqqallı, məhşur rus yazıçısı və filosofu Tolstoyu xatırladan bir adamdı. Ruhi cəhətdən də Firdövsiyə oxşayırdı. Çoxlu dastan və qəhramanlıq hekayəsini əzbərdən bilirdi. Yeri gələndə danışırdı, onun qeyri-adi danışığı da çoxlu təşbih, istiarə və başqa bənzətmələrlə dolu idi. Bəzən də maraqlı və gülməli sözlər söyləyərdi. Məsələn, bir gün bir qadının uzun burnunu insanların gözünü nişan alan bir qoşalüləyə bənzətmişdi. Şəhərdə o qədər məşhur deyildi, ancaq kəndlərdə böyük şöhrətə malik adlı-sanlı bir şəxsiyyət idi.
Turkish Merhum Mir Mustafa Dayı, babamın dayısı idi. Uzun boylu, iri gövdeli, enli, kalın sakallı, meşhur Rus yazarı ve filozofu Tolstoy'u andıran bir adamdı. Ruhi yönden de Firdevsi'ye benziyordu. Çok destanları ve kahramanlık hikāyelerini ezberden bilirdi. Yeri gelince konuşurdu, hatta onun alelade konuşması bile bir çok teşbih, istiare ve başka benzetmelerle dolu idi. Bazan da ilginç ve komik sözler söylerdi. Mesela bir gün bir kadının uzun burnunu insanların gözüne nişan alan bir çifteye benzetmişti. Şehirde o kadar şöhret sahibi değildi, ancak köylerde büyük şöhrete malik adlı sanlı bir şahsiyetti."]
Text[153]=["Məcdüssādat (Mecdüssādat)","Azeri Məcdüssādat, mərhum Ağa Mir Etaullah igid və yaraşıqlı bir kişi idi. Uzun boya, cazibəli simaya, uzun geniş alına, yanan yaşıl gözlərə sahib idi. O da mərhum Ağa Mir Qafar kimi həmişə qaynayıb-coşardı, eyni zamanda çox zaraftcıl və məclislərin yaraşığıydı. Musiqini çox sevərdi. Uşaqlarını musiqi öyrənməyə həvəsləndirirdi. Sərt və hiddətli idi. Ümumiyyətlə demək olar ki, Xoşgənabın görkəmli şəxslərindən biri idi.
Turkish Mecdüssādat, merhum Ata Mir Etaullah yiğit ve yakışıklı bir kişiydi. Uzun boya, cazibeli simaya, uzun geniş alına, yanar yeşil gözlere sahipti. O da merhum Ağa Mir Gaffar gibi devamlı kaynayıp coşardı, aynı zamanda çok şakacı ve meclislerin süsüydü. Musikiyi çok severdi. Çocuklarını musiki öğrenmeye teşvik ederdi. Sert ve hiddetliydi. Her hal ve kārda Huşgenab'ın görkemli şahıslarından biriydi."]
Text[154]=["57. bənd (57. beşlik)","Azeri Mənim rəhmətlik atam Hacı Mir Ağa Xoşgənabi, xoş sifətli bir seyid idi. Onun şəxsiyyəti ilk baxışda özünü göstərirdi. Orta boylui xoş üzlü, ağır təbiətli, şirin söhbətli, kəskin baxışlı və çox əliaçıq idi. Onun süfrəsi daima açıq idi. Ailə üzvlərinin sayısı 30-40 nəfərə çatırdı. Onun qapısı istər kəndli, istərsə də şəhərli olsun, hamının üzünə açıq idi.Həddindən artıq şe'r və musiqi sevərdi. Hər cürə əməyə və sənətə ürəkdən kömək edərdi. Eyni zamanda yaxşı bir xəttat idi. İri məşkihatda mərhum Xoşnevisbaşının, incə yazıda isə mərhum Emir Nizam Kərrusinin şagirdi olmuşdu. Esasən çox sakit, yumuşaq, incə və həlim-səlim bir adam idi. Lakin bəzən də şiddətlə əsəbləşər, çox hirslənərdi. O anda tükləri biz-biz olur, gözləri qızarardı.
.......Atam ixtisası olan hüquq elmində və məhkəmə işlərində çox savadlı idi. Bir çox ixtilaf və hadisələri sülhlə nəticələndirirdi. Haqsızların məhkəmələrini nə qədər varlı və nüfuzlu olursa olsunlar rədd edər, haqlıları müdafiə edərdi. Yoxsul və məzlum insanların imdadına yetişər, onları düşünərdi. Bəzən də onlara cibindən xərclik verir, qalmaq imkanı yaradırdı. Həqiqətən o bütün ömrünü məzlumların haqqını müdafiə etməklə sərf etdi. İlk baxışda hamıyla ünsiyyət qurur, qaynayıb-qarışırdı. Ancaq son dərəcə təmiz, insaflı və ədalətliydi. Sözü o zamankı alimlərin nəzərində çox mö'təbər idi. Xoşgənab seyidlərinin içərisində zənnimcə iki adam-bir mərhum Hacı Mir Eələkbər Xoşginabii bir də mənim atam çox yüksək mərtəbədə idilər. Allah onların hər ikisinə də rəhmət eyləsin.
.......Atam müqəddəs Qədir gecəsi vəfat etməyi çox arzulayırdı. Məhz elə də oldu. 1313 hicri günəş ilinin (miladi 1934-X.B.) ramazan ayının 23-də sahur vaxtı, sabah əzanınına yaxın anidən beyin qanamasından üzü gülər halda bu dünyadan köçdü. Mən o gecə Xorasan yaylalarından birində idim. Yuxuda atamı ayın üstündə durarkən gördüm, ayla birlikdə fırlanırdı. Ayın nuru onu sinəsinə qədər örtmüşdü. O elə qəhqəhələrlə gülürdü ki, səsi üfüqlərə yayılırdı. Gözlərimi açdıqda ixtiyar kənd müəzzini ‘Allahu-Ekbər’lə əzan oxumağa başladı. Mən pərişan bir vəziyyətdə lampanı yandırdım və Hafiz divanından fal açdım. O vaxta qədər diqqətimi cəlb etməyən qəzəlin ilk beyti belə idi: Yarın hicranı, fəraq gecələri sona çatdı. Taləh ulduzum söndü, dövran sona çatdı.
.......İki gün sonra atamın vəfat etdiyini bildirən teleqramı aldım."]
Text[155]=["Mir Sālih (Mir Salih)","Azeri Ağa Mir Sālihin gözəl yazısı və yazı üslubu var idi. O açıq qəlbli, köklü bir adam idi. Danışırkən elə həyacanlanırdı ki, onu tanımayan dinləyici özünü dəliliyə vurduğunu zənn edərdi.
Turkish Ağa Mir Salih'in güzel yazısı ve üslubu vardı. O açık kalpli, soylu bir insan idi. Konuşurken öyle heyecanlanırdı ki onu tanımayan dinleyici kendisini deliliğe vurduğunu zannederdi."]
Text[156]=["Mir Əziz (Mir Aziz)","Azeri Rəhmətlik Ağa Mir Əziz də heykəl kimi, cüssəli, yaraşıqlı bir adam kişi idi. O kəndin toy və yaslarında dəstəbaşı olurdu. Bu işləri ləyakət və bacarıqla idarə edərdi.
Turkish Rahmetli Ağa Mir Aziz heykel gibi, iyi yarı, yakışıklı bir kişiydi. O köyün düğün ve yaslarında destebaşı olurdu. Bu işleri liyakat ve ve beceriklilikle idare ederdi."]
Text[157]=["şaxsey getməq (şahsey gitmek)","Turkish Şahsey, Şah Hüseyin'in kısaltılmış şeklidir. Şiilerin Hüseyin'İn Kerbelā'da şehit edilmesi dolayısıyle, 1 Muharrem'de başlayarak, 10 Muharrem'e kadar devam eden matemleri olduğu mālūmdur. Bu sırada küçük guruplar (deste) halinde toplanılır. Halay oyuncularının yaptıkları gibi, biri diğerinin omuzuna, öteki kolunu berikinin beline koyarak, yan yana gelirler. En başta bulunana 'deste başı' denilir. Bunlar beyaz elbise giyerler. Deste başının elinde bir sopa vardır. Böyle bir bölük monoton hareketler ile, devamlı olarak, Şahsey, Vahsey (ey Şah Hüseyin, vay Şah Hüseyin) derler ve kasabada dolaşırlardı. İşte buna 'Şahsey gitmek' denir."]
Text[158]=["Mir Məmməd (Mir Memmed)","Azeri Mərhum Ağa Mir Məmməd, (Ağa Mir Möhsün oğlu) atası kimi yaxşı at minib tüfəng dəqiq nişan alırdı. Onunla aralarında olan bir məsələdən danışıldığı zaman təpəsi atardı, dostları onu bu zəif tərəfindən tutub bəzən zarafatla ona hücum edərdilər. O anda onun ağzı köpüklənə-köpüklənə danışması, hədə-qorxu gəlməsi çox maraqlı olurdu.
Turkish Merhum Ağa Mir Memmed (Ağa Mir Möhsin oğlu) babası gibi yahşı at binip tüfekle isabetli nişan alırdı. Onunla aralarında olan bir meseleden bahsedilince tepesi atardı, arkadaşları onu bu zayıf tarafından yakalayıp bazan da şakayla ona saldırırlardı. O anda onun ağzı köpüklene köpüklene konuşması, tehditte bulunması çok ilginç olurdu."]
Text[159]=["Mir Əbdül (Mir Abdul)","Azeri Rəhmətlik Ağa Mir Əbdül (Mir Əbdülxalıq), mənim kiçik xalamın əri idi. Gəncliyində maraqlı hərəkətləri var idi. Qadınları yamsılayaraq üz-gözünü bəzərdi, qaşlarına boya yaxıb, gözünə sürmə çəkərdi, çarşaba bürünüb divarın arxasından baxar, gənclərə qaş-göz atardı. Onun bu hərəkəti Xoşgənabda olduğum uşaqlıq çağımın şirin xatirələrindən birisi olduğu üçün nəzmə aldım.
Turkish Rahmetli Ağa Mir Abdul (Mir Abdulhalık), benim küçük halamın kocası idi. Gençliğinde ilginç davranışları vardı. Kadınları yamsılayarak (taklit ederek) yüz gözünü bezerdi, kaşlarına boya yakıp, gözüne sürme çekerdi, çarşafa bürünüp duvarın arkasından bakar, gençlere kaş göz atardı. Onun bu hareketi Huşgenab'ta olduğum çocukluk çağımın şirin anılarından birisi olduğu için nazma aldım."]
Text[160]=["Şah Abbasın dürbüni (Şah Abbasın dürbünü)","Azeri Şah Abbasın dürbüni: Məşhur Cəmşidin camı necə hər şeyi özündə əks etdirirdisə, Şah Abbasın durbini də guya hər şeyi göztərməyə qadir imiş. Onun haqqında bizim yerlərdə olduqca çoxlu hekayələr nəql edirlər. Durbinin rolunu, Şah Abbasın ondan necə istifadə edib, nələr gördüyünü həyacanla danışırdılar.
Turkish Ünlü Cemşid'in camı gibi bunun da halk arasında çok şöhreti vardır. Cemşid'İn camı nasıl her şeyi kendisinde aksettiriyorsa Şah Abbasın dürbünü de güya her şeyi göstermeye kadir imiş. Onun hakkında bizim yerlerde pek çok şirin hikāyeler anlatırlar. Dürbünün rolünü, Şah Abbasın ondan nasıl istifade edip neler gördüğünü heyecanla hatırlarlar."]
Text[161]=["Sitar' əmmə (Sitare hala)","Turkish Sitare (yıldız) hala, Şehriyar'ın dört halasından birisidir. Diğer halaları şunlardır: Hatice Sultan, Sara ('Amme Can), Seyyare (Hanım 'Amme). Sitare hanım Hatice Sultan'dan küçük, Sara'dan büyük imiş."]
Text[162]=["Mir Qādir (Mir Kadir)","Turkish Mir Kadir (Aka Mir Kadir), Sitare halanın oğludur."]
Text[163]=["Āmir Heydər (Āmir Haydar)","Azeri Ağa Mir Heydər, böyük xalamın əridir. Səksən yaşında, artıq çokmüş olan bu ixtiyar hələ də zarafatlarından əl çəkmir. İndi də kinayəli və mənalı sözləri ilə hamının diqqətini cəlb edir. Çox qonaqpərvər, əliaçıq bir kişi idi, samovarı həmişə qaynayar, özü də həddindən artıq çay içərdi.
Turkish Ağa Mir Haydar, büyük halamın kocasıdır. Seksen yaşında, artık çökmüş olan bu ihtiyar hālā bile şakalarından vazgeçmemiştir. Şimdi de kinayeli ve manalı sözleri ile herkesin dikkatini celbeder. Çok konuksever, eliaçık bir kişiydi, semaveri devamlı kaynardı, kendisi de haddinden çok çay içerdi."]
Text[164]=["başına hava gəlmek (başına hava gelmek)","Turkish Başına hava gelmek, bir çeşit ruhī rahatsızlığa tutulmak, hayaller görmek anlamına gelen bir tabirdir."]
Text[165]=["Xanım əmmə (Hanım hala)","Turkish Hanım hala, Şehriyar'ın dördüncü halası olan Seyyare Hanımdır."]
Text[166]=["Mir Əbdül (Mir Abdul)","Turkish Mir Abdul, Şehriyar'ın halasının kocasıdır."]
Text[167]=["Məlkāmıd (Melkāmıd)","Azeri Məlkāmıd, Mələk əl-mövd (Ezrail) sözünün qısaldılmış formasıdır. Kəndlərdə onu ölü yuyan mənasında işlədirlər.
Turkish Melkāmıd, Melek el-mövt (Azrail) sözünün hafifletilmiş biçimidir. Köylerde onu ölüyü yuyan (yıkayan) yerine kullanırlar."]
Text[168]=["Fizzə Xanım (Fizze Hanım)","Azeri Fizzə Xanım, dayımın qızıdır. Xoşgənabın çox hörmət edilən qadınlarından biridir.
Turkish Fizze Hanım, dayımın kızıdır. Huşgenab'ın çok hürmet edilen kadınlarından birisidir."]
Text[169]=["Āmir Yəhya (Āmir Yahya)","Azeri Ağa Mir Yəhya, mərhum Məcdüssadatın qardaşı, çox səmimi və xoş qəlbli bir insandır. Dastan şe'rlərini çox gözəl oxuyurdu. 'Şahnamə'ni də atası kimi çox yaxşı oxuyurdu.
Turkish Ağa Mir Yahya, merhum Mecdüssadat'ın kardaşı, çok samimi ve içten bir insandır. Destan şiirlerini çok güzel okurdu. Şehname'yi de babası gibi çok yahşı okurdu."]
Text[170]=["Rüxsārə (Ruhsāre)","Azeri Rüxsārə Xanım, atamın xalasının qızıdır. Bacarıqlı və sevilən bir qadındır. Başqalarını yamsılamaqda səhnədəki istedadalı artisti də arxada qoyurdu.
Turkish Ruhsāre Hanım, babamın teyzesinin kızıdır. Becerikli ve sevilen bir kadındı. Başkalarını yamsılamakta (taklit etmekte) sahnedeki yetenekli artisti bile geride bırakırdı."]
Text[171]=["Seyid Hüsəyn (Seyyid Hüseyin)","Azeri Ağa Seyid Hüsəyn, emioğlumdur. Çox təmiz və şəxsiyyətli bir insandır. Şəkakilərlə qohum olduğu üçün son otuz ildən bəri Qıpçaq kəndində yaşayırdı.
Turkish Ağa Seyyid Hüseyin, emoğlumdur. Çok temiz ve asil bir insandı. Şekakilerle akraba olduğu için son otuz yıldan beri Kıpçak köyünde yaşıyordu."]
Text[172]=["Mir Sālih (Mir Salih)","Turkish Mir Salih, Huşgenablı bir şahıstır."]
Text[173]=["Āmir Cəfər (Āmir Cafer)","Azeri Ağa Mir Cəfər, rəhmətlik Ağa Mir Qafarın böyük öğludur. Çox işgüzar, əməksevər və cəsarətli bir insandır. Eli də çox ağırdır, kənddəki davalarda iştirak etsəydi mütləq pis bir hadisə baş vermeliydi.
Turkish Ağa Mir Cafer, rahmetli Ağa Mir Gaffar'ın büyük oğluydu. Çok işgüzar,emekçi ve cesaretli bir insandı. Eli de çok ağırdı, köydeki kavgalara iştirak ettiği takdirde muhakkak kötü bir hadise baş verirdi."]
Text[174]=["Əmmə Can (Hala Can)","Turkish Hala Can, Şehriyar'ınüçüncü halası olan Sara Hanımdır."]
Text[175]=["Dam Qəyə (Dam Kaya)","Azeri Dam Qəyə, Şəngülava və Güllücə kəndlərinin arasında dağın başında yüksəlib əyilən bir qayadır. Təbiət sanki oranı yay-qış çobanları və səyyahları yağışdan və qardan qorumaq üçün bir sığınacaq kimi meydana gətirmişdir. Uşaqlar da yay aylarında bəzən oraya çıxıp qayanın başından ətrafı seyr edər və o gözəl mənzərələrdən ləzzət alardılar.
Turkish Dam Kaya, Şengülava ve Güllüce köylerinin arasında dağın başında yükselip eğilen bir kayadır. Tabiat sanki orayı yaz kış çobanları ve gezginleri yağıştan ve kardan korumak için sığınacak olarak meydana getirmiştir. Çocuklar da yaz aylarında bazan oraya çıkıp kayanın etrafı seyre dalar ve o guzel manzaralardan zevk alırlardı."]
Text[176]=["74. bənd (74. beşlik)","Azeri Esərin bu bəndində Köroğlı dastanına işarə olunmuşdur. Şair özünü Köroğlınun yerinə qoyup hadisələr qurtarmadan əvvəl yatmaq istəmədiyini söyləyir.
.......Köroğlı dastanı Azərbaycanın, bəlkə də dünyanın ən məşhur dastanlarından biridir. Dastan qısaca beledir: Dastanın qəhramanı Köroğlı öz oğlu Eyvazı müharibə meydanına göndərir. Gün batır, axşam olur, ancaq Eyvaz geri qayıtmaz. Bütün gecə Eyvazı gözləyən Köroğlınun gözlərinə yuxu girməz. Onun gözləri qaranlıq gecədə gah qaranlıqla, gah tufanlai gah da göydəki qara buludlarla mübarizə edib vuruşmaq istər. Göydə qatar-qatar düzülüb uçan durnalardan öz öğlunu soruşar. Səhərə qədər gözlərinə yuxu girməz. Dan yeri ağarınca məşhur Qıratına minib düşmanın üstünə gedər, onu məğlub edər, əsir düşən Eyvazı qurtarıb gəlir. Eyvazın qayıtmasıyla dastan sona çatır.
Turkish Eserin bu beşliğinde Köroğlu destanına işaret edilmiştir. Şair kendisini Köroğlu'nun yerine koyup olaylar bitmeden once yatmak istemediğini söylüyor.
.......Köroğlu destanı Azerbaycan'ın belki de bütün dünyanın en ünlü destanlarından biridir. Onun özeti şöyledir: Destanın kahramanı Köroğlu öz oğlu Ayvaz'ı savaş meydanına gönderir. Gün batar, akşam olur, ancak Ayvaz geri dönmez. Bütün gece Ayvaz'ı bekleyen Köroğlu'nun gözlerine uyku girmez. Onun gözleri karanlık gecede gāh karanlıkla, gāh tufanla, gāh da gökteki kara bulutlarla mücadele edip çarpışmak ister. Gökte katar katar dizilip uçan turnalardan öz oğlunu sorar. Sabaha kadar gözlerine uyku girmez. Tan yeri sökülünce meşhur Kırat'ını binip düşman üstüne gider, onu yener, esir düşen Ayvaz'ını kurtarıp gelir. Ayvaz'ın dönmesiyle destan son bulur."]
Style[0]=["white","black","#cc0000","#FFCC99","","","","","","","","","","",200,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[1]=["white","black","#cc0000","#FFCC99","","","","","","","center","","","",200,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[2]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","left","","2","2",180,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[3]=["white","black","#cc0000","#FFCC99","","","","","","","float","","","",200,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[4]=["white","black","#cc0000","#FFCC99","","","","","","","fixed","","","",200,"",2,2,150,400,"","","","",""]
Style[5]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","center","sticky","2","2",180,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[51]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","center","sticky","2","2",210,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[52]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","center","sticky","2","2",240,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[53]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","center","sticky","2","2",270,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[54]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","center","sticky","2","2",300,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[55]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","center","sticky","2","2",330,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[56]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","center","sticky","2","2",360,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[57]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","center","sticky","2","2",390,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[58]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","center","sticky","2","2",420,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[59]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","sticky","2","2",450,"",2,2,70,10,"","","","",""]
Style[60]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","sticky","2","2",480,"",2,2,70,10,"","","","",""]
Style[61]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","sticky","2","2",510,"",2,2,70,10,"","","","",""]
Style[62]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","sticky","2","2",540,"",2,2,70,10,"","","","",""]
Style[63]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","sticky","2","2",570,"",2,2,70,10,"","","","",""]
Style[64]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","sticky","2","2",600,"",2,2,70,10,"","","","",""]
Style[65]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","sticky","2","2",630,"",2,2,70,10,"","","","",""]
Style[6]=["white","black","#cc0000","#FFCC99","","","","","","","","keep","","",200,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[7]=["white","black","#cc0000","#FFCC99","","","","","","","","","","",200,"",2,2,40,10,"","","","",""]
Style[8]=["white","black","#cc0000","#FFCC99","","","","","","","","","","",200,"",2,2,10,50,"","","","",""]
Style[9]=["white","black","#cc0000","#FFCC99","","","","","","","","","","",200,"",2,2,10,10,51,0.5,75,"simple","gray"]
Style[10]=["white","black","black","white","","","right","","Tahoma","cursive","center","",3,4,200,20,5,10,10,0,50,1,70,"complex","gray"]
Style[11]=["white","black","#cc0000","#FFCC99","","","","","","","","","","",200,"",2,2,10,10,51,0.5,45,"simple","gray"]
Style[12]=["white","black","#cc0000","#FFCC99","","","","","","","","","","",200,"",2,2,10,10,51,1,0,"",""]
Style[21]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","","2","2",210,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[22]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","","2","2",240,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[23]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","","2","2",270,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[24]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","","2","2",300,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[25]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","","2","2",330,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[26]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","","2","2",360,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[27]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","","2","2",390,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[28]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","","2","2",420,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[29]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","","2","2",450,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[30]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","","2","2",480,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[31]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","","2","2",510,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[32]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","","2","2",540,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[33]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","","2","2",570,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[34]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","","2","2",600,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[35]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","","2","2",630,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[36]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","","2","2",660,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[37]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","","2","2",690,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[38]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","","2","2",720,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[39]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","","2","2",750,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[40]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","","2","2",780,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[41]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","","2","2",810,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[42]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","right","","2","2",840,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[100]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","left","","2","2",80,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[101]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","left","","2","2",90,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[102]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","left","","2","2",100,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[103]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","left","","2","2",110,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[105]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","left","","2","2",130,"",2,2,10,10,"","","","",""]
Style[107]=["white","#006633","#C10000","#DCDED1","","","","","Lucida Sans Unicode","Lucida Sans Unicode","left","","2","2",150,"",2,2,10,10,"","","","",""]
applyCssFilter()