حيدربابايا سلام   Heydər Baba'ya Səlām Haydar Baba'ya Selām Hail to Haydar Baba
         
١ حصّه   I Hissə I Kısım I Part
    Audio (1 to 76)    
    Audio (1 to 4)    
. . . . .

(١) حيدربابا، ايلديريملار شاخاندا
سئللر، سولار، شاققيلدييوب آخاندا
قيزلار اوْنا صف باغلييوب باخاندا
سلام اولسون شوْکتوْزه، ائلوْزه!
منيم دا بير آديم گلسين ديلوْزه

(٢) حيدربابا، کهليک لروْن اوچاندا
کوْل ديبينَّن دوْشان قالخوب، قاچاندا
باخچالارون چيچکلنوْب، آچاندا
بيزدن ده بير موْمکوْن اوْلسا ياد ائله
آچيلميان اوْرکلرى شاد ائله

(٣) بايرام يئلى چارداخلارى ييخاندا
نوْروز گوْلى، قارچيچکى، چيخاندا
آغ بولوتلار کؤينکلرين سيخاندا
بيزدن ده بير ياد ائلييه ن ساغ اوْلسون
دردلريميز قوْى ديّکلسين، داغ اوْلسون

(٤) حيدربابا، گوْن دالووى داغلاسين!
اوْزوْن گوْلسوْن، بولاخلارون آغلاسين!
اوشاخلارون بير دسته گوْل باغلاسين!
يئل گلنده، وئر گتيرسين بويانا
بلکه منيم ياتميش بختيم اوْيانا

 

1 *Heydər Baba, ildırımlar şaxanda,
Sellər, sular şakqıldıyup axanda,
Gızlar ona səf bağlıyup baxanda,
Səlām olsun şovkətüzə elüzə,
Mənim də bir adım gəlsün dilüzə.

2 Heydər Baba, kəhlik'lərün uçanda,
Kol dibinnən dovşan galxup gaçanda,
Baxçalarun çiçək'lənüp açanda,
Bizdən də bir mümkün olsa yad elə,
Açılmıyan ürək'ləri şad elə.

3 Bayram yeli çardaxları yıxanda,
*Novruz güli, *gar çiçəği çıxanda,
Ağ bulutlar köynək'lərin sıxanda,
Bizdən də bir yad eliyən sağ olsun,
Dərdlərimiz goy dikkəlsün dağ olsun.

4 Heydər Baba, gün daluvı dağlasın,
Üzün gülsün, bulaxlarun ağlasın,
Uşaxlarun bir dəstə gül bağlasın,
Yel gələndə ver gətirsin bu yana,
Bəlkə mənim yatmış bəxtim oyana.

1 Haydar Baba, yıldırımlar çakınca,
Seller sular şakıldayıp akınca,
Kızlar ona saf bağlayıp bakınca,
Selām olsun, şevketinize, elinize,
Benim de bir adım gelsin dilinize.

2 Haydar Baba, kekliklerin uçunca,
Çalı dibinden tavşan kalkıp kaçınca,
Bahçelerin çiçeklenip açınca,
Bizi de bir mümkün ise yād eyle,
Açılmayan yürekleri şād eyle.

3 Bayram yeli çardakları yıkınca,
Nevruz gülü, kar çiçeği çıkınca,
Ak bulutlar gömleklerini sıkınca,
Bizi de bir yād eyleyen sağ olsun,
Dertlerimiz koy dikelsin, dağ olsun.

4 Haydar Baba, güneş sırtını dağlasın,
Yüzün gülsün, çeşmelerin ağlasın,
Çocukların bir deste gül bağlasın,
Yel gelince ver getirsin bu yana,
Belki benim yatmış bahtım uyana.

1 Haydar Baba when it thunders,
Floods rush down
Girls stand back and watch,
I hail your glory and your people,
May you remember our names too.

2 When your partridges take flight,
When the rabbits hop out of the bushes,
When your gardens have burst into blossoms,
May you remember our name too,
And make our depressed hearts happy.

3 When Nowruz gales uproot garden shelters!
And Nowruz flowers and snow drops blossom!
When the clouds wring out their clothes!
Greetings to those who remember us,
Let our sighs turn into mountains.

4 Haydar Baba may the sun warm your back,
Make your smiles and your springs shed tears,
Your children collect a bunch of flowers,
Send it with the coming wind towards us,
Perhaps my sleeping fortune would awaken!

. . . . .
    Audio (5 to 8)    
. . . . .

(٥) حيدربابا،‌ سنوْن اوْزوْن آغ اوْلسون!
دؤرت بير يانون بولاغ اوْلسون باغ اوْلسون!
بيزدن سوْرا سنوْن باشون ساغ اوْلسون!
دوْنيا قضوْقدر، اؤلوْمايتيمدى
دوْنيا بوْيى اوْغولسوزدى، يئتيمدى

(٦) حيدربابا، يوْلوم سنَّن کج اوْلدى
عؤمروْم کئچدى، گلممه ديم، گئج اوْلدى
هئچ بيلمه ديم گؤزللروْن نئج اوْلدى
بيلمزيديم دؤنگه لر وار،‌ دؤنوْم وار
ايتگين ليک وار، آيريليق وار، اوْلوْم وار

(٧) حيدربابا، ايگيت اَمَک ايتيرمز
عؤموْر کئچر، افسوس بَرَه بيتيرمز
نامرد اوْلان عؤمرى باشا يئتيرمز
بيزد، واللاه، اونوتماريق سيزلرى
گؤرنمسک حلال ائدوْن بيزلرى

(٨) حيدربابا، ميراژدر سَسلننده
کَند ايچينه سسدن کوْيدن دوْشنده
عاشيق رستم سازين ديللنديرنده
يادوندادى نه هؤلَسَک قاچارديم
قوشلار تکين قاناد آچيب اوچارديم

 

5 Heydər Baba, sənün üzün ağ olsun,
Dört bir yanun bulağ olsun bağ olsun,
Bizdən sora sənün başun sağ olsun,
Dünya gazov-qədər ölüm itimdi,
Dünya boyı oğulsuzdı, yetimdi.

6 Heydər Baba, yolum sənnən kəc oldı,
Ömrüm geçdi, gələmmədim gec oldı,
Heç bilmədim gözəllərün nec' oldı.
Bilməzidim döngələr var, dönüm var,
İtginlik' var, ayrılıq var, ölüm var.

7 Heydər Baba, iğit əmək' itirməz,
Ömür geçər, əfsus bərə bitirməz,
Nāmərd olan ömri başa yetirməz.
Biz də vallah unutmarıq sizləri,
Görəmməsək' həlal edün bizləri.

8 Heydər Baba *Mir Əjdər səslənəndə,
Kənd içinə səsdən küydən düşəndə,
*Āşıq Rüstəm sazın dilləndirəndə,
Yadundadı nə hövləsək' gaçardım,
Guşlar təkin ganad çalup uçardım.

5 Haydar Baba, senin yüzün ak olsun,
Dört bir yanın çeşme olsun, bağ olsun,
Bizden sonra senin başın sağ olsun,
Dünya kaza ve kader, ölüm yitimdir,
Dünya boyu oğulsuzdur, yetimdir.

6 Haydar Baba, yolum senden ayrıldı,
Ömrüm geçti, gelemedim geç oldu,
Hiç bilmedim güzellerin ne oldu,
Bilmezidim dönemeç var, dönme var,
Kaybolma var, ayrılık var, ölüm var.

7 Haydar Baba, yiğit emek yitirmez,
Ömür geçer, esef yara kapatmaz,
Nāmert olan ömrü tamamlayamaz,
Biz de vallahi unutmayız sizleri,
Göremesek helāl edin bizleri.

8 Haydar Baba, Mir Ejder seslenince,
Köy içine ses ve seda düşünce,
Āşık Rüstem sazını dillendirince,
Hatırında mıdır ne korkuyla kaçardım,
Kuşlar gibi kanat çalıp uçardım.

5 Haydar Baba may you be fortunate!
Be surrounded with springs and orchards!
May you live long after us!
The world is paved with events, deaths and losses!
This world has long been childless and an orphan!

6 Haydar Baba my way differed from yours,
Life passed, I could not come until late!
I could not learn what happened to your beautiful ones,
Did not know there were perilous paths,
Losses, separations and death.

7 Haydar Baba good sons are faithful, 
Life passes, regrets are wasteful,
Disloyal sons won't live long,
Believe me we have never forgotten you,
Forgive us if we failed to see you.

8 Haydar Baba when Mir Azhdar calls for pilgrimage,
And the village is filled with busy noise,
While Ashig Rustam played his saz,
Do you remember how with such enthusiasm we used to run?
Flapping like winged birds to fly?

. . . . .
    Audio (9 to 12)    
. . . . .

(٩) شنگيل آوا يوردى، عاشيق آلماسى
گاهدان گئدوب، اوْردا قوْناق قالماسى
داش آتماسى، آلما،‌ هيوا سالماسى
قاليب شيرين يوخى کيمين ياديمدا
اثر قويوب روحومدا، هر زاديمدا

(١٠) حيدربابا، قورى گؤلوْن قازلارى
گديکلرين سازاخ چالان سازلارى
کَت کؤشنين پاييزلارى، يازلارى
بير سينما پرده سى دير گؤزوْمده
تک اوْتوروب، سئير ائده رم اؤزوْمده

(١١) حيدربابا،‌ قره چمن جاداسى
چْووشلارين گَلَر سسى، صداسى
کربليا گئدنلرين قاداسى
دوْشسون بو آج يوْلسوزلارين گؤزوْنه
تمدّونون اويدوخ يالان سؤزوْنه

(١٢) حيدربابا، شيطان بيزى آزديريب
محبتى اوْرکلردن قازديريب
قره گوْنوْن سرنوشتين يازديريب
ساليب خلقى بيربيرينن جانينا
باريشيغى بلشديريب قانينا

 

9 *Şəngülava yurdı, *āşıq alması;
Gāh da gedüp orda gonaq galması,
Daş atması, alma, heyva salması,
Galup şirin yuxı kimin yadımda,
Əsər goyup ruhumda, hər zadımda.

10 Heydər Baba, *Gurı Gölün gazları,
Gədik'lərün sazax çalan sazları,
Kət kövşənin payızları, yazları,
Bir sinəma pərdəsidir gözümdə,
Tək' oturup səyr edərəm özümdə.

11 Heydər Baba, Qərə Çimən cadası,
Çovuşların gələr səsi, sədası,
Kərbəliya gedənlərin qadası,
Düşsün bu ac yolsuzların gözinə,
Təməddünün uydux yalan sözinə.

12 Heydər Baba, şəytan bizi azdırıp,
Məhəbbəti ürək'lərdən gazdırıp,
Qara günün sərnəviştin yazdırıp,
Salup xəlqi birbirinün canına,
Barışığı bələşdirüp ganına.

9 Şengülava yurdu, āşık elması,
Bazen gidip orda misafir kalmak,
Taş atmak, elma ayva düşürmek,
Kalmış tatlı uyku gibi hatırımda,
İz bırakmış ruhumda, her şeyimde.

10 Haydar Baba, Kuru Göl'ün kazları,
Gediklerin ıslık çalan sazları,
Kendin köyün sonbaharları, yazları,
Bir sinema perdesidir gözümde,
Tek oturup seyrederim kendimde.

11 Haydar Baba, Kara Çimen caddesi,
Kervancıların gelir sesi sedası,
Kerbelā'ya gidenlerin kazāsı,
Düşsün bu aç yolsuzların gözüne,
Medeniyetin uyduk yalan sözüne.

12 Haydar Baba, şeytan bizi azdırmış,
Muhabbeti yüreklerden kazdırmış,
Kara günün alın yazısını yazdırmış,
Salmış halkı birbirinin canına,
Barışı bulaştırmış kanına.

9 Ashig apples from Shangulava village,
Staying there as a guest now and then,
Throwing stones at the apple and quince trees,
All have stayed in my memory like sweet dreams!
Have left traces in my soul and whole being!

10 Haydar Baba the geese of Guri lake,
The musical melody of the wind at twisted highways,
The summer and autumn seasons of the village,
Are like moving pictures in front of my eyes!
I sit and watch them within myself!

11 Haydar Baba, Gara Chiman's Road,
The sound of pilgrims' reciting,
May all the troubles of Karbala pilgrimers
Fall in the eyes of the greedy ones,
We are misled by the lies of 'civilization'!

12 Haydar Baba, Satan has misled us!
Has dug love out of our hearts,
Has dictated to us the fate of dark days!
Has turned the people against each other!
Friendship is drowned in blood!

. . . . .
    Audio (13 to 16)    
. . . . .

(١٣) گؤز ياشينا باخان اوْلسا، قان آخماز
انسان اوْلان حنجر بئلينه تاخماز
آمما حئييف کوْر توتدوغون بوراخماز
بهشتيميز جهنّم اوْلماقدادير!
ذى حجّه ميز محرّم اوْلماقدادير!

(١٤) خزان يئلى يارپاخلارى تؤکنده
بولوت داغدان يئنيب، کنده چؤکنده
شيخ الاسلام گؤزل سسين چکنده
نيسگيللى سؤز اوْرکلره دَيَردى
آغاشلار دا آللاها باش اَيَردى

(١٥) داشلى بولاخ داشقومونان دوْلماسين!
باخچالارى سارالماسين، سوْلماسين!
اوْردان کئچن آتلى سوسوز اولماسين!
دينه بولاخ، خيرون اوْلسون آخارسان
افقلره خُمارخُمار باخارسان

(١٦) حيدر بابا، داغين، داشين، سره سى
کهليک اوْخور، داليسيندا فره سى
قوزولارين آغى، بوْزى، قره سى
بير گئديديم داغدره لر اوزونى
اوْخويئديم‌ چوْبان، قيتر قوزونى

 

13 Göz yaşına baxan olsa gan axmaz,
İnsan olan xəncər belinə taxmaz,
Amma heyif kör tutduğun buraxmaz,
Behiştimiz cəhənnəm olmaqdadur,
*Zilhiccəmiz *məhərrəm olmaqdadur.

14 Xəzan yeli yarpaxları tökəndə,
Bulut dağdan yenüp kəndə çökəndə,
*Şəyxəlislām gözəl səsin çəkəndə,
Nisgilli söz ürək'lərə dəyərdi,
Ağaşlar da Allaha baş əyərdi.

15 *Daşlı Bulax daş gumınan dolmasın,
Baxçaları saralmasın solmasın,
Ordan geçən atlı susuz olmasın,
Deynə bulax xeyrün olsun axarsan,
Üfüqlərə xumar xumar baxarsan.

16 Heydər Baba dağın daşın sərəsi,
Kəhlik' oxur dalısında fərəsi,
Guzuların ağı, bozı, qərəsi..
Bir gedeydim dağ dərələr uzunı,
Oxuyeydim *çoban qeytər guzunı.

13 Gözyaşına bakan olsa kan akmaz,
İnsan olan hançer beline takmaz,
Ama yazık kör tuttuğunu bırakmaz,
Cennetimiz cehennem olmaktadır,
Zilhiccemiz muharrem olmaktadır.

14 Hazan yeli yaprakları dökünce,
Bulut dağdan inip köye çökünce,
Şeyhelislām güzel sesini yükseltince,
Hasretli söz yüreklere değerdi,
Ağaçlar da Allah'a baş eğerdi.

15 Tatlı Çeşme taşla kumla dolmasın,
Bahçeleri sararmasın solmasın,
Ordan geçen atlı susuz olmasın,
De ki çeşme hayrın olsun akarsan,
Ufuklara humar humar bakarsan.

16 Haydar Baba, dağın taşın yalçını,
Keklik ötüyor arkasında yavrusu,
Kuzuların akı, bozu, karası,
Bir gideydim dağlar dereler boyu,
Okuyaydım çoban döndür kuzuyu.

13 Blood is not shed if one sees another's woe!
He who is human never carries a dagger!
Alas, ignorance is a blinding trap!
Our paradise is replaced with hell!
Our happy days are turning mournful!

14 When autumn leaves fall,
And clouds hover over our village,
Skeykhalislam calling for prayer with pleasant voice,
His spiritual words dropped on hearts,
Even the trees bow to his prayer!

15 May the Dashli Bulakh spring not be filled with gravel!
May its orchards not fade away! 
May not passersby on horses ever be thirsty there!
Convey good luck to the running spring,
While watching horizons with sleepy eyes!

16 Haydar Baba, at your mountain slope,
The partridge sings, followed by its mate.
The white, grey and black lambs roam.
I wish to wander across the mountain and valleys,
Singing 'o shephard return the flock'!

. . . . .
    Audio (17 to 20)    
. . . . .

(١٧) حيدر بابا، سولى يئرين دوْزوْنده
بولاخ قئنير چاى چمنين گؤزونده
بولاغ اوْتى اوْزَر سويون اوْزوْنده
گؤزل قوشلار اوْردان گليب، گئچللر
خلوتليوْب، بولاخدان سو ايچللر

(١٨) بىچين اوْستى، سونبول بيچن اوْراخلار
ايله بيل کى، زوْلفى دارار داراخلار
شکارچيلار بيلديرچينى سوْراخلار
بيچين چيلر آيرانلارين ايچللر
بيرهوشلانيب، سوْننان دوروب، بيچللر

(١٩) حيدربابا، کندين گوْنى باتاندا
اوشاقلارون شامين ئييوب، ياتاندا
آى بولوتدان چيخوب، قاشگؤز آتاندا
بيزدن ده بير سن اوْنلارا قصّه ده
قصّه ميزده چوخلى غم و غصّه ده

(٢٠) قارى ننه گئجه ناغيل دييَنده
کوْلک قالخيب، قاپباجانى دؤيَنده
قورد گئچينين شنگوْلوْسون يينده
من قاييديب، بيرده اوشاق اوْلئيديم
بير گوْل آچيب، اوْندان سوْرا سوْلئيديم

 

17 Heydər Baba, Sulu Yerin düzündə,
Bulax qeynər çay çimənin gözündə,
*Bulağ otı üzər suyun üzündə,
Gözəl guşlar ordan gəlüp geçəllər,
Xəlvətliyüp bulaxdan su içəllər.

18 Biçin üsti sünbül biçən oraxlar,
Eylə bil ki zülfi darar daraxlar,
Şikārçılar bildirçini soraxlar,
Biçinçilər ayranların içəllər,
Bir huşlanıp sondan durup biçəllər.

*19 Heydər Baba kəndin güni batanda,
Uşaxlarun şamın yiyüp yatanda,
Ay bulutdan çıxup gaş göz atanda,
Bizdən də bir sən olara gıssə de,
Gıssəmizdə çoxlu qəm u gussə de!

*20 Garı nənə gecə nağıl diyəndə,
Külək' galxup gap bacanı döyəndə,
Gurd geçinin şəngülisin yiyəndə,
Mən gayıdup bir də uşağ oleydim,
Bir gül açup ondan sora soleydim.

17 Haydar Baba Sulu Yer'in ovasında,
Pınar kaynar çayın, çimenin gözünde,
Pınar otu yüzer suyun yüzünde,
Güzel kuşlar ordan gelip geçerler,
Halvetleyip pınardan su içerler.

18 Biçin vakti sünbül biçen oraklar,
Öyle bil ki zülfü tarar taraklar,
Avcılar bildırcını araştırır,
Biçiciler ayranlarını içerler,
Bir pinekleyip sonra kalkıp biçerler.

19 Haydar Baba, köyün güneşi batınca,
Çocukların akşamlığını yiyip yatınca,
Ay buluttan çıkıp, göz kırpınca,
Bizden de bir sen onlara kıssa de,
Kıssamızda çokça gam ve gusse de!

20 İhtiyar nine gece masal söyleyince,
Rüzgār çıkıp kapıyı bacayı dövünce,
Kurt keçinin şengülünü yiyince,
Ben dönüp bir daha çocuk olaydım,
Bir gül açıp ondan sonra solaydım.

17 Haydar Baba, through the watery ground,
Spring water pours from the meadow's eye,
Lilies swim on the water!
Pretty birds fly over there
Taking time to drink the spring water.

18 The farmhands at harvest time,
With scythes comb the wheat like hair,
The hunters seek out quail.
The farmhands drink their yoghurt,
And after a short nap, return to work.

19 Haydar Baba, as the sun sets over the village,
And the children have their dinner,
When the moon appears from behind the clouds,
Tell them stories from us too,
Put a lot of thoughts into our stories!

20 When granny used to tell us tales,
And the wind used to slam windows and doors,
When wolves used to gobble baby goats,
I still wish to return to childhood.
Once again burst into blossom, and fade away again.

. . . . .
    Audio (21 to 24)    
. . . . .

(٢١) عمّه جانين بال بلله سين ييه رديم
سوْننان دوروب، اوْس دوْنومى گييه رديم
باخچالاردا تيرينگَنى دييه رديم
آى اؤزومى اوْ ازديرن گوْنلريم!
آغاج مينيپ، آت گزديرن گوْنلريم!

(٢٢) هَچى خالا چايدا پالتار يوواردى
مَمَد صادق داملارينى سوواردى
هئچ بيلمزديک داغدى، داشدى، دوواردى
هريان گلدى شيلاغ آتيب، آشارديق
آللاه، نه خوْش غمسيزغمسيز ياشارديق

(٢٣) شيخ الاسلام مُناجاتى دييه ردى
مَشَدرحيم لبّاده نى گييه ردى
مشْدآجلى بوْز باشلارى ييه ردى
بيز خوْشودوق خيرات اوْلسون، توْى اوْلسون
فرق ائلَمَز، هر نوْلاجاق، قوْى اولسون

(٢٤) ملک نياز ورنديلين سالاردى
آتين چاپوپ قئيقاجيدان چالاردى
قيرقى تکين گديک باشين آلاردى
دوْلائيا قيزلار آچيپ پنجره
پنجره لرده نه گؤزل منظره!

 

21 Əmmə Can'ın bal *bəlləsin yiyərdim,
Sondan durup üs donumı giyərdim,
Baxçalarda tiringini diyərdim,
Ay özümi o əzdirən günlərim,
Ağaç minüp at gəzdirən günlərim.

22 Həçi xala çayda paltar yuvardı,
Məmməd Sadıq damlarını suvardu,
Heç bilməzdik' dağdı, daşdı, duvardı,
Hər yan gəldi şıllağ atup aşardıq,
Allah nə xoş qəmsiz qəmsiz yaşardıq.

23 Şəyxəlislām *münacatı diyərdi,
*Məşəd Rəhim ləbbādəni giyərdi,
*Məşdācəli bozbaşları yiyərdi,
Biz xoşuduq, xeyrat olsun, toy olsun,
Fərq eləməz hər nolacaq qoy olsun.

24 *Məlik' Niyaz vərəndilin salardı,
Atın çapup qeygacıdan çalardı,
Qırgı təkin gədik' başın alardı,
Dolayıya qızlar açup pəncərə,
Pəncərələrdə nə gözəl mənzərə.

21 Hala Can'ın bal bükmesini yerdim,
Sonra kalkıp elbisemi giyerdim,
Bahçelerde terennümü söylerdim,
Ah kendimi o nazlandırdığım günlerim,
Ağaç binip at gezdirdiğim günlerim.

22 Heçi teyze çayda çamaşır yıkardı,
Memmed Sadık evlerini sıvardı,
Hiç bilmezdik dağ mı, taş mı, duvar mı,
Neresi olsa zıplayarak aşardık,
Allah ne hoş gamsız gamsız yaşardık.

23 Şeyhelislām münacatı söylerdi,
Meşed Rahim cübbeyi giyerdi,
Meşdaceli bozbaşları yerdi,
Biz hoş idik hayrat olsun, düğün olsun,
Fark eylemez her ne olacaksa koy olsun.

24 Melik Niyaz tüfeğini atardı,
Atını koşturup çaprazlama vururdu,
Şahin gibi gedik başını tutardı,
Etraflara kızlar açmış pencere,
Pencerelerde ne güzel manzara.

21 I long to have my auntie's bread, butter and honey,
Get up and put on my overcoat,
And collect gums from the garden trees,
I long for those sweet days!
When I used to ride my wooden horse!

22 Hajik hala used to wash clothes in the river,
Mamad Sadig used to repair his roof,
We never realized there were mountains, stones or walls,
We used to jump around everywhere!
How we used to live without care!

23 When Sheykhalislam used to call his prayer,
Mashadi Rahim put on his cloak
Mashadiajli used to have meatstew,
We were happy to have food and weddings,
It did not matter, what happens happens.

24 Malik Niyaz while galloping, used to suddenly stop'
Take his Varandil gun and shoot at his desired target, 
Like falcon hitting their mountain prey. 
The girls used to open their windows wide,
What a beautiful scene at the windows!

. . . . .
    Audio (25 to 28)    
. . . . .

(٢٥) حيدربابا، کندين توْيون توتاندا
قيزگلينلر، حناپيلته ساتاندا
بيگ گلينه دامنان آلما آتاندا
منيم ده اوْ قيزلاروندا گؤزوم وار
عاشيقلارين سازلاريندا سؤزوم وار

(٢٦) حيدربابا، بولاخلارين يارپيزى
بوْستانلارين گوْل بَسَرى، قارپيزى
چرچيلرين آغ ناباتى، ساققيزى
ايندى ده وار داماغيمدا، داد وئرر
ايتگين گئدن گوْنلريمدن ياد وئرر

(٢٧) بايراميدى، گئجه قوشى اوخوردى
آداخلى قيز، بيگ جوْرابى توْخوردى
هرکس شالين بير باجادان سوْخوردى
آى نه گؤزل قايدادى شال ساللاماق!
بيگ شالينا بايرامليغين باغلاماق!

(٢٨) شال ايسته ديم منده ائوده آغلاديم
بير شال آليب، تئز بئليمه باغلاديم
غلام گيله قاشديم، شالى ساللاديم
فاطمه خالا منه جوراب باغلادى
خان ننه مى يادا ساليب، آغلادى

 

25 Heydər Baba kəndin toyun tutanda,
*Gız gəlinlər həna, piltə satanda,
*Bəy gəlinə damnan alma atanda,
Mənim də o gızlarında gözüm var,
Āşıxların sazlarında sözüm var.

26 Heydər Baba bulaxların *yarpuzı,
Bostanların gülbəsəri, garpuzı,
Çərçilərin ağ nəbatı, sakgızı,
İndi də var damağımda dad verər,
İtgin gedən günlərimdən yad verər.

*27 Bayramıdı, gecə guşı oxurdı,
Adaxlı gız bəy corabın toxurdı,
Hərkəs şalın bir bacadan soxurdı.
Ay nə gözəl gaydadı şal sallamaq,
Bəy şalına bayramlığın bağlamaq.

*28 Şal istədim mən də övdə ağladım,
Bir şal alup tez belimə bağladım,
Gulam gilə gaşdım şalı salladım,
Fatma xala mənə corab bağladı,
Xan Nənəmi yada salup ağladı..

25 Haydar Baba, köyün düğününü yapınca,
Kızlar gelinler kına, fitil satınca,
Bey geline damdan elma atınca,
Benim de o kızlarında gözüm var,
Āşıkların sazlarında sözüm var.

26 Haydar Baba, pınarların yarpuzu,
Bostanların hıyarı, karpuzu,
Çerçilerin ak nöbet şekeri, sakızı,
Şimdi de yine, damağımda tat verir,
Yitkin giden günlerimden yād verir.

27 Bayram idi, gece kuşu ötüyordu,
Nişanlı kız bey çorabını örüyordu,
Herkes şalını bir bacadan sokuyordu,
Ah ne güzel adettir şal sallamak,
Bey şalına bayramlığını bağlamak.

28 Şal istedim ben de evde ağladım,
Bir şal alıp, tez belime bağladım,
Gulam'lara koştum şalı salladım,
Fatma teyze bana çorap bağladı,
Han Nene'mi hatırlayıp ağladı.

25 Haydar Baba when there is a wedding in the village,
The brides give henna and lamp wicks to their guests as gifts,
And the bridegrooms throw apples from the roof,
I still have my eyes on those girls,
And have my story to be told by singers.

26 Haydar Baba, your spring's watercress,
The plantations' cucumber and watermelon,
The hawker's chewing gum and white rockcandy,
Still I remember its taste in my mouth!
It reminds me of my lost gone by days.

27 It was Nowruz, the night bird was singing,
The engaged girl, knitted socks for her man,
Everyone dropped his scarf through a hole,
What a nice tradition was scarf dropping!
And tying Nowruz gifts to the engaged man's scarf!

28 I wanted a scarf too, crying for it in our house,
I got a scarf and wrapped it round my waist,
Ran to Gulam's house and threw in my scarf,
Aunty Fatma tied socks on it for me ,
And remembering my Khan Nana, shed tears!

. . . . .
    Audio (29 to 32)    
. . . . .

(٢٩) حيدربابا، ميرزَممدين باخچاسى
باخچالارين تورشاشيرين آلچاسى
گلينلرين دوْزمه لرى، طاخچاسى
هى دوْزوْلر گؤزلريمين رفينده
خيمه وورار خاطره لر صفينده

(٣٠) بايرام اوْلوب، قيزيل پالچيق اَزَللر
ناققيش ووروب، اوتاقلارى بَزَللر
طاخچالارا دوْزمه لرى دوْزللر
قيزگلينين فندقچاسى، حناسى
هَوَسله نر آناسى، قايناناسى

(٣١) باکى چى نين سؤزى، سوْوى، کاغيذى
اينکلرين بولاماسى، آغوزى
چرشنبه نين گيردکانى، مويزى
قيزلار دييه ر آتيل ماتيل چرشنبه
آينا تکين بختيم آچيل چرشنبه  

(٣٢) يومورتانى گؤيچک، گوللى بوْيارديق
چاققيشديريب، سينانلارين سوْيارديق
اوْيناماقدان بيرجه مگر دوْيارديق؟
على منه ياشيل آشيق وئرردى
ارضا منه نوروزگوْلى درردى

 

29 Heydər Baba *Mirzəmmədin baxçası,
Baxçaların turşa, şirin alçası,
Gəlinlərin düzmələri, taxçası,
Hey düzülər gözlərimin rəfində,
Xeymə vurar xatirələr səfində.

30 Bayram olup gızıl palçıq əzəllər,
Nakqış vurup otaqları bəzəllər,
Taxçalarda düzmələri düzəllər,
Gız gəlinin *fındıqçası, hənası,
Həvəslənər anası, gaynanası.

31 *Bakiçınun sözi, sovı, kāğızı,
İnək'lərün *bulaması, ağızı,
*Çərşənbənin girdəkānı, mövizi,
*Gızlar diyər atıl matıl çərşənbə,
Ayna təkin bəxtim açıl çərşənbə.

32 Yumurtanı göyçək' gülli boyardıq,
Çakgışdırup sınanların soyardıq,
Oynamaqdan bircə məğər doyardıq,
Əli mənə yaşıl aşıq verərdi,
İrza mənə novruz güli dərərdi.

29 Haydar Baba, Mirzemmed'in bahçesi,
Bahçelerin ekşi, tatlı eriği,
Gelinlerin dizmeleri, rafları,
Hey dizilir gözlerimin rafında,
Çadır kurar hatıralar safında.

30 Bayram olup kızıl balçık ezerler,
Nakış yapıp odaları bezerler,
Raflarda dizmeleri dizerler,
Kızın gelinin fındıkçası, kınası,
Heveslenir anası kaynanası.

31 Bakūcunun sözü, sohbeti, kāğıdı,
İneklerin bulaması, ağızı,
Çarşambanın cevizi, kuru üzümü,
Kızlar der: "atıl matıl çarşamba,
Ayna gibi bahtım açıl çarşamba."

32 Yumurtayı güzel güllü boyardık,
Çakıştırıp kırılanları soyardık,
Oynamaktan bir defa acaba doyar mıydık
Ali bana yeşil aşık verirdi,
Rıza bana nevruz gülü dererdi.

29 Haydar Baba, Mirzamamadin's orchard,
And the orchards' sweetsour plums,
The brides' dowry and decorations on the shelves,
Line up in front of my eyes!
Appear along my other memories!

30 At Nowruz, they prepare red clay,
And model shapes to decorate rooms,
And put bowls, plates and lights on the shelves,
The bride's henna tinted nails,
Cheer up her mother and mother inlaw.

31 Bakitraders' story of adventures and papers,
The cows' milk and cream,
The wednesday's walnuts and raisins before Nowruz,
The girls jump over fire and water and say:
O wednesday make my fortune as clear as glass!

32 We used to colour eggs beautifully,
Hit eggs against each other and ate the broken ones,
Did we, ever once, become tired?
Ali used to give me green coloured ashig!
Reza used to pick flowers for me!

. . . . .
    Audio (33 to 36)    
. . . . .

(٣٣) نوْروز على خرمنده وَل سوْرردى
گاهدان يئنوب، کوْلشلرى کوْرردى
داغدان دا بير چوْبان ايتى هوْرردى
اوندا، گؤردن، اولاخ اياخ ساخلادى
داغا باخيب، قولاخلارين شاخلادى

(٣٤) آخشام باشى ناخيرينان گلنده
قوْدوخلارى چکيب، ووراديق بنده
ناخير گئچيب، گئديب، يئتنده کنده
حيوانلارى چيلپاق مينيب، قوْوارديق
سؤز چيخسايدى، سينه گريب، سوْوارديق

(٣٥) ياز گئجه سى چايدا سولار شاريلدار
داشقَيه لر سئلده آشيب خاريلدار
قارانليقدا قوردون گؤزى پاريلدار
ايتر، گؤردوْن، قوردى سئچيب، اولاشدى
قورددا، گؤردوْن، قالخيب، گديکدن آشدى

(٣٦) قيش گئجه سى طؤله لرين اوْتاغى
کتليلرين اوْتوراغى، ياتاغى
بوخاريدا يانار اوْتون ياناغى
شبچره سى، گيردکانى، ايده سى
کنده باسار گوْلوْب دانيشماق سسى

 

33 Novruz Əli xərməndə vəl sürərdi,
Gāhdan yenüp küləşləri kürərdi.
Dağdan da bir çoban iti hürərdi.
Onda gördün ulax ayax saxladı,
Dağa baxup gulaxların şaxladı.

*34 Axşam başı naxırılan gələndə,
Goduxları çəküp vurardıq bəndə,
Naxır geçüp gedüp yetəndə kəndə,
Heyvanları çılpaq minüp govardıq,
Söz çıxseydi sinə gərip sovardıq.

35 Yaz gecəsi çayda sular şarıldar,
Daş gayalar seldə aşup xarıldar,
Garanlıxda gurdun gözi parıldar,
İtlər gördün gurdı seçüp ulaşdı,
Gurd da gördüm galxup gədik'dən aşdı.

36 Gış gecəsi tövlələrün otağı,
Kətlilərün oturağı, yatağı,
Buxarıda yanar otun yanağı,
Şəbçərəsi, girdəkānı, iydəsi,
Kəndi basar gülüp danışmaq səsi.

33 Nevruz Ali harmanda döven sürerdi,
Bazan inip samanları kürürdü,
Dağdan da bir çoban iti ürürdü,
O zaman gördün eşek ayak sakladı,
Dağa bakıp kulaklarını dikti.

34 Akşam üstü sürü ile gelince,
Sıpaları çekip vururduk bende,
Sürü geçip gidip yetince köye,
Hayvanları çıplak binip sürerdik,
Söz çıksaydı sine gerip savardık.

35 Yaz gecesi çayda sular şarıldar,
Taşlar kayalar selde aşıp harıldar,
Karanlıkta kurdun gözü parıldar,
Köpekler gördün, kurdu seçip ulaştı,
Kurt da gördün kalkıp gedikten aştı.

36 Kış gecesi tavlaların odası,
Köylülerin oturduğu, yatağı,
Ocakta yanar ateşin yanağı,
Şebçeresi, cevizi, iğdesi,
Köyü kaplar gülüp konuşmak sesi.

33 Nowruz Ali, used to thresh the wheat,
Now and then stopped and shovelled the husks,
Then you see a donkey suddenly stopped,
Looking at the mountain, pricked up its ears!
:

34 At evening, as the herd returned to the village,
We used to pull away the young ones and hold on to them,
When the herd passed and reached the village,
We used to mount bareback on the animals and ride,
And dealt with any objections.

35 At spring night, waterfall is heard in the river,
The rocks roaring down with the flood,
The wolf's eyes shine in darkness,
Suddenly you hear the dogs start barking at a wolf,
And you see it climb over the hill and disappear.

36 In winter nights, the room next to the stables,
Is used as a sitting and bedroom by the villagers,
Wood burns bright in the stove.
Offered walnuts, dates and dried fruits,
The village is filled with the sound of talking and laughing.

. . . . .
    Audio (37 to 40)    
. . . . .

(٣٧) شجاع خال اوْغلونون باکى سوْقتى
دامدا قوران سماوارى، صحبتى
ياديمدادى شسلى قدى، قامتى
جؤنممه گين توْيى دؤندى، ياس اوْلدى
ننه قيزين بخت آيناسى کاس اوْلدى

(٣٨) حيدربابا، ننه قيزين گؤزلرى
رخشنده نين شيرينشيرين سؤزلرى
ترکى دئديم اوْخوسونلار اؤزلرى
بيلسينلر کى، آدام گئدر، آد قالار
ياخشىپيسدن آغيزدا بير داد قالار

(٣٩) ياز قاباغى گوْن گوْنئيى دؤيَنده
کند اوشاغى قار گوْلله سين سؤيَنده
کوْرکچى لر داغدا کوْرک زوْيَنده
منيم روحوم، ايله بيلوْن اوْردادور
کهليک کيمين باتيب، قاليب، قاردادور

(٤٠) قارى ننه اوزاداندا ايشينى
گوْن بولوتدا اَييرردى تشينى
قورد قوْجاليب، چکديرنده ديشينى
سوْرى قالخيب، دوْلائيدان آشاردى
بايدالارين سوْتى آشيب، داشاردى

 

37 *Şüca xaloğlınun Baki sovqəti,
Damda guran samavarı söhbəti,
Yadımdadı, şəsli qəddi, qāməti,
Cünəmməğün toyı döndi yas oldı,
*Nənə Gızın bəxt aynası kās oldı.

38 Heydər Baba, Nənə Gızın gözləri,
*Rəxşəndənin şirin şirin sözləri,
Türki dedim oxusunlar özləri,
Bilsinnər ki adam gedər, ad galar,
Yaxşı pisdən ağızda bir dad galar.

*39 Yaz gabağı gün güneyi dövəndə,
Kənd uşağı gar gülləsin sövəndə,
Kürək'çilər dağda kürək' züvəndə,
Mənim rūhum eylə bilün ordadur,
Kəhlik' kimin batup galup gardadur.

40 *Garı Nənə uzadanda işini,
Gün bulutda əyirərdi *teşini,
Gurd gocalup çəkdirəndə dişini,
Süri galxup dolayıdan aşardı,
Baydaların süti aşup daşardı.

37 Şuca teyzeoğlunun Bakū hediyesi,
Damda kurduğu semaveri, sohbeti,
Hatırımdadır düzgün boyu, kameti,
Genç ölünün düğünü döndü yas oldu,
Nene Kız'ın baht aynası kırıldı.

38 Haydar Baba, Nene Kız'ın gözleri,
Rahşende'nin tatlı tatlı sözleri,
Türkçe dedim okusunlar kendileri,
Bilsinler ki adam gider, ad kalır,
Güzelden pisten ağızda bir tat kalır.

39 Yaza doğru güneş güneyi dövünce,
Köy çocukları kar topunu sevince,
Kayakçılar dağda kayak kayınca,
Benim ruhum öyle bilin ordadır,
Keklik gibi batmış, kalmış, kardadır.

40 İhtiyar Nene uzatınca işini,
Güneş bulutta eğirirdi iği,
Kurt kocalıp çektirince dişini,
Sürü kalkıp etraflardan aşardı,
Bakraçların sütü aşıp taşardı.

37 Cousin Shuja's gift from Baku,
His setting up the Samovar and chatting on the roof,
I remember his tall and handsome appearance.
His death turned his wedding into mourning,
The fortune mirror of Nana Giz became blurred.

38 Haydar Baba, the eyes of Nana Giz,
Rakhshanda's very sweet words,
I wrote in Turkish so they can read,
They ought to know that man passes, only name remains,
Only a taste remains from good and bad.

39 Before spring the sun is far off,
The village children loved playing snowball,
The snow shoveller shovels snow from the roofs,
As if my soul is still there
Like a partridge fallen down and remained in the snow.

40 When Granny stretched out her spinning wheel,
And the sun spun its cotton in the cloud,
When the aged wolf lost its teeth.
The herd rose and leaped over the other road,
The milk bowls overflowed with milk.

. . . . .
    Audio (41 to 44)